GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) (Wereldovereenkomst voor Tarieven en Handel) is de naam van een internationaal handelsverdrag en de (informele) organisatie daaromheen. Kort na de Tweede Wereldoorlog werd besloten tot een verdrag ter bevordering van vrije handel tussen de deelnemende landen door het verlagen en vereenvoudigen van invoerheffingen. Al voor de verdragssluiting - die uiteindelijk nooit heeft plaatsgevonden - trad het handelspolitieke deel van het verdrag alvast voorlopig in werking per 1 januari 1948.
Het verdrag zelf is nooit officieel in werking getreden, omdat - zoals al spoedig bleek - de Verenigde Staten geen lid wilden worden. Omdat een deel van het verdrag desondanks werd toegepast, werd aan de GATT een staf en de benodigde financiën toegevoegd.
In verschillende zogenoemde GATT-rondes werden de afspraken keer op keer aangepast. Aangezien de nodige formaliteiten echter nimmer hadden plaatsgevonden, kon geen samenwerkingsovereenkomst met de Verenigde Naties worden gesloten. Eerst in 1993, met de Uruguay-ronde, werd besloten tot het oprichten van een formele organisatie: de Wereldhandelsorganisatie.
bewerk GATT-basisprincipes
De basisfilosofie van de GATT is allereerst dat gestreefd moet worden naar een stroomlijning en geleidelijke afbraak van de diverse naoorlogse handelsbelemmerende praktijken, en wel op basis van een drietal principes.
- Non-discriminatie principe
- Transparantieprincipe
- Wederkerigheidsprincipe
bewerk GATT-onderhandelingsronden
Een nieuw akkoord werd een 'ronde' genoemd. In alle ronden werd een verdrag bereikt dat de ondertekenaars hoofdzakelijk tot de verlaging van invoerheffingen verplicht. Vaak bevatten de akkoorden vele uitzonderingen voor bepaalde producten en landen.
- Genève-ronde (1948): 23 landen.
- Annecy-ronde (1949): 33 landen.
- Torquay-ronde (1951): 38 landen.
- Dillon-ronde (Genève, 1962): 26 landen.
- Kennedy-ronde (Genève, 1967): 62 landen.
- Tokio-ronde (1979): 102 landen.
- Uruguay-ronde (1995): 123 landen. Hier werd de Wereldhandelsorganisatie opgericht.