In de Chinese astrologie is het belangrijkste element het teken uit de Chinese dierenriem. Dat is wat betreft achtergrond en gebruik vergelijkbaar met de westerse dierenriem. In tegenstelling tot de maandelijkse sterrenbeelden wijzigt het teken van de Chinese dierenriem echter eens per jaar. Met de viering van het Chinees Nieuwjaar (afhankelijk van de stand van de maan in januari of februari) wijzigt het teken. Kinderen die gedurende het jaar geboren worden, krijgen het teken van het jaar als sterrenbeeld. Naast de tekens spelen ook nog een rol:
- het element;
- Yin en Yang: even jaren zijn yang, oneven jaren yin;
- het uur van de dag;
- het seizoen.
Inhoud |
bewerk De tekens
De Chinese dierenriem heeft twaalf tekens: rat, os, tijger, konijn, draak, slang, paard, geit, aap, haan, hond, varken. De aan de tekens toegekende eigenschappen zijn:
- Rat: charmant, slim, economisch, efficiënt, diplomatiek, flexibel maar ook stiekem, opportunistisch, verkwistend en op eigen gewin uit.
- Os: harde werker, principieel, zachtaardig en geduldig, maar ook koppig, excentriek, tegendraads en geen tegenspraak verdragen.
- Tijger: energiek, bewonderenswaardig, revolutionair, leiderscapaciteiten, onverschrokken, recht op het doel af, kent geen nederigheid, maar ook kwetsbaar aanval in de flank, alle schepen verbrandend, ijdel en "alles of niets".
- Konijn: Rechtschapen, intuïtief, gevoelsmatig en voorzichtig.
- Draak: Trots en levendig, enthousiast, extravert en inspirerend.
- Slang: intelligent, mysterieus, sensueel, discreet, met een scherpe actieve geest maar ook hypocriet en metend met twee maten
- Paard: elegant, loyaal, intuïtief, vrijdenkend, populair, sexy, extravert en leergierig, maar ook egocentrisch, onvoorspelbaar en onbevreesd.
- Geit: Creatief, rustig maar hartstochtelijk, luxeminnend, excentriek, oprecht en grote verbeeldingskracht maar ook leunend op rijke of sterke partner, kan geen armoede verdragen
- Aap: Nieuwsgierig, onafhankelijk, levendig, behulpzaam en heeft alles in de gaten maar ook niet erg diepgaand, lomp, huichelachtig en met zichzelf bezig
- Haan: kleurrijk, onbevangen, beschermend, nauwgezet, nuchter, goed organisatievermogen maar ook breedsprakig, opschepperig, hebberig en niet subtiel.
- Hond: trouw, loyaal, open, eerlijk, verdraagzaam, kampioen van het goede doel en handhaver van de openbare orde, maar ook bits, negatief en inflexibel.
- Varken: Tolerant, begrijpend, sensueel, geestdriftig, aardig, sympathiek en waarheidsgetrouw maar ook driftig, kleinzielig, lui
Volgens de legende nodigde Boeddha alle dieren voor een feest uit. Tijdens het feest werd er een race gehouden tussen de dieren. Naar ieder van de dieren zou een jaar genoemd worden. De rat vertelde de kat dat het feest een dag later zou zijn. Zelf reed de rat op de rug van de os mee en kwam als eerste aan. De kat eindigde op de dertiende plaats en was te laat om een jaar naar zich genoemd te krijgen. Daarom achtervolgt hij tot op de dag van vandaag nog steeds de rat om wraak te nemen voor diens bedrog.
bewerk De vijf elementen en de cyclus van 60 jaar
Er zijn vijf elementen. Elke 12 jaar verandert het element, waardoor een cyclus van 60 jaar ontstaat. De elementen zijn:
- Hout (mu, 木), gerelateerd aan: het oosten, de kleuren blauw en groen en de planeet Jupiter;
- Vuur (huo, 火), gerelateerd aan: het zuiden, de kleur rood en de planeet Mars;
- Aarde (tu, 土), gerelateerd aan: het midden, de kleuren bruin en geel en de planeet Saturnus;
- Metaal (jin, 金), gerelateerd aan: het westen, de kleur wit en de planeet Venus;
- Water (shui, 水), gerelateerd aan: het noorden, de kleur zwart en de planeet Mercurius.
De cyclus van 60 jaar begint traditioneel met het Groene jaar van de Rat. De cyclus van 60 werd voor het eerst gebruikt tijdens de Shang-dynastie, zij het niet als jaar-, maar als dagaanduiding. Jaaraanduidingen stammen pas uit de Han-tijd. De huidige jaarcyclus is begonnen in 1984.
Hieronder volgt een lijst van alle 60 jaren met hun Chinese, Vietnamese, Koreaanse en Japanse namen:
| Jaar | Chinese naam |
Vietnamese naam |
Koreaanse naam |
Japanse naam |
Associaties | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 甲子 | jiǎ-zǐ | Giáp Tý | gapja 갑자 | kōshi/kinoe-ne | Yang Hout Rat |
| 2 | 乙丑 | yǐ-chǒu | Ất Sửu | eulchuk 을축 | itchū/kinoto-ushi | Yin Hout Os |
| 3 | 丙寅 | bǐng-yín | Bính Dần | byeongin 병인 | heiin/hinoe-tora | Yang Vuur Tijger |
| 4 | 丁卯 | dīng-mǎo | Đinh Mão (Mẹo) | jeongmyo 정묘 | teibō/hinoto-u | Yin Vuur Konijn |
| 5 | 戊辰 | wù-chén | Mậu Thìn | mujin 무진 | boshin/tsuchinoe-tatsu | Yang Aarde Draak |
| 6 | 己巳 | jǐ-sì | Kỷ Tỵ | gisa 기사 | kishi/tsuchinoto-mi | Yin Aarde Slang |
| 7 | 庚午 | gēng-wǔ | Canh Ngọ | gyeongo 경오 | kōgo/kanoe-uma | Yang Metaal Paard |
| 8 | 辛未 | xīn-wèi | Tân Mùi | shinmi 신미 | shinbi/kanoto-hitsuji | Yin Metaal Geit |
| 9 | 壬申 | rén-shēn | Nhâm Thân | imshin 임신 | jinshin/mizunoe-saru | Yang Water Aap |
| 10 | 癸酉 | guǐ-yǒu | Quý Dậu | gyeyu 계유 | kiyū/mizunoto-tori | Yin Water Haan |
| 11 | 甲戌 | jiǎ-xū | Giáp Tuất | gapsul 갑술 | kōjutsu/kinoe-inu | Yang Hout Hond |
| 12 | 乙亥 | yǐ-hài | Ất Hợi | eulhae 을해 | itsugai/kinoto-i | Yin Hout Varken |
| 13 | 丙子 | bǐng-zǐ | Bính Tý | byeongja 병자 | heishi/hinoe-ne | Yang Vuur Rat |
| 14 | 丁丑 | dīng-chǒu | Đinh Sửu | jeongchuk 정축 | teichū/hinoto-ushi | Yin Vuur Os |
| 15 | 戊寅 | wù-yín | Mậu Dần | muin 무인 | boin/tsuchinoe-tora | Yang Aarde Tijger |
| 16 | 己卯 | jǐ-mǎo | Kỷ Mão (Mẹo) | gimyo 기묘 | kibō/tsuchinoto-u | Yin Aarde Konijn |
| 17 | 庚辰 | gēng-chén | Canh Thìn | gyeongjin 경진 | kōshin/kanoe-tatsu | Yang Metaal Draak |
| 18 | 辛巳 | xīn-sì | Tân Tỵ | shinsa 신사 | shinshi/kanoto-mi | Yin Metaal Slang |
| 19 | 壬午 | rén-wǔ | Nhâm Ngọ | imo 임오 | jingo/mizunoe-uma | Yang Water Paard |
| 20 | 癸未 | guǐ-wèi | Quý Mùi | gyemi 계미 | kibi/mizunoto-hitsuji | Yin Water Geit |
| 21 | 甲申 | jiǎ-shēn | Giáp Thân | gapshin 갑신 | kōshin/kinoe-saru | Yang Hout Aap |
| 22 | 乙酉 | yǐ-yǒu | Ất Dậu | eulyu 을유 | itsuyū/kinoto-tori | Yin Hout Haan |
| 23 | 丙戌 | bǐng-xū | Bính Tuất | byeongsul 병술 | heijutsu/hinoe-inu | Yang Vuur Hond |
| 24 | 丁亥 | dīng-hài | Đinh Hợi | jeonghae 정해 | teigai/hinoto-i | Yin Vuur Varken |
| 25 | 戊子 | wù-zǐ | Mậu Tý | muja 무자 | boshi/tsuchinoe-ne | Yang Aarde Rat |
| 26 | 己丑 | jǐ-chǒu | Kỷ Sửu | gichuk 기축 | kichū/tsuchinoto-ushi | Yin Aarde Os |
| 27 | 庚寅 | gēng-yín | Canh Dần | gyeongin 경인 | kōin/kanoe-tora | Yang Metaal Tijger |
| 28 | 辛卯 | xīn-mǎo | Tân Mão (Mẹo) | shinmyo 신묘 | shinbō/kanoto-u | Yin Metaal Konijn |
| 29 | 壬辰 | rén-chén | Nhâm Thìn | imjin 임진 | jinshin/mizunoe-tatsu | Yang Water Draak |
| 30 | 癸巳 | guǐ-sì | Quý Tỵ | gyesa 계사 | kishi/mizunoto-mi | Yin Water Slang |
| 31 | 甲午 | jiǎ-wǔ | Giáp Ngọ | gapo 갑오 | kōgo/kinoe-uma | Yang Hout Paard |
| 32 | 乙未 | yǐ-wèi | Ất Mùi | eulmi 을미 | itsubi/kinoto-hitsuji | Yin Hout Geit |
| 33 | 丙申 | bǐng-shēn | Bính Thân | byeongshin 병신 | heishin/hinoe-saru | Yang Vuur Aap |
| 34 | 丁酉 | dīng-yǒu | Đinh Dậu | jeongyu 정유 | teiyū/hinoto-tori | Yin Vuur Haan |
| 35 | 戊戌 | wù-xū | Mậu Tuất | musul 무술 | bojutsu/tsuchinoe-inu | Yang Aarde Hond |
| 36 | 己亥 | jǐ-hài | Kỷ Hợi | gihae 기해 | kigai/tsuchinoto-i | Yin Aarde Varken |
| 37 | 庚子 | gēng-zǐ | Canh Tý | gyeongja 경자 | kōshi/kanoe-ne | Yang Metaal Rat |
| 38 | 辛丑 | xīn-chǒu | Tân Sửu | shinchuk 신축 | shinchū/kanoto-ushi | Yin Metaal Os |
| 39 | 壬寅 | rén-yín | Nhâm Dần | imin 임인 | jin'in/mizunoe-tora | Yang Water Tijger |
| 40 | 癸卯 | guǐ-mǎo | Quý Mão (Mẹo) | gyemyo 계묘 | kibō/mizunoto-u | Yin Water Konijn |
| 41 | 甲辰 | jiǎ-chén | Giáp Thìn | gapjin 갑진 | kōshin/kinoe-tatsu | Yang Hout Draak |
| 42 | 乙巳 | yǐ-sì | Ất Tỵ | eulsa 을사 | itsushi/kinoto-mi | Yin Hout Slang |
| 43 | 丙午 | bǐng-wǔ | Bính Ngọ | byeongo 병오 | heigo/hinoe-uma | Yang Vuur Paard |
| 44 | 丁未 | dīng-wèi | Đinh Mùi | jeongmi 정미 | teibi/hinoto-hitsuji | Yin Vuur Geit |
| 45 | 戊申 | wù-shēn | Mậu Thân | mushin 무신 | boshin/tsuchinoe-saru | Yang Aarde Aap |
| 46 | 己酉 | jǐ-yǒu | Kỷ Dậu | giyu 기유 | kiyū/tsuchinoto-tori | Yin Aarde Haan |
| 47 | 庚戌 | gēng-xū | Canh Tuất | gyeongsul 경술 | kōjutsu/kanoe-inu | Yang Metaal Hond |
| 48 | 辛亥 | xīn-hài | Tân Hợi | shinhae 신해 | shingai/kanoto-i | Yin Metaal Varken |
| 49 | 壬子 | rén-zǐ | Nhâm Tý | imja 임자 | jinshi/mizunoe-ne | Yang Water Rat |
| 50 | 癸丑 | guǐ-chǒu | Quý Sửu | gyechuk 계축 | kichū/mizunoto-ushi | Yin Water Os |
| 51 | 甲寅 | jiǎ-yín | Giáp Dần | gapin 갑인 | kōin/kinoe-tora | Yang Hout Tijger |
| 52 | 乙卯 | yǐ-mǎo | Ất Mão (Mẹo) | eulmyo 을묘 | itsubō/kinoto-u | Yin Hout Konijn |
| 53 | 丙辰 | bǐng-chén | Bính Thìn | byeongjin 병진 | heishin/hinoe-tatsu | Yang Vuur Draak |
| 54 | 丁巳 | dīng-sì | Đinh Tỵ | jeongsa 정사 | teishi/hinoto-mi | Yin Vuur Slang |
| 55 | 戊午 | wù-wǔ | Mậu Ngọ | muo 무오 | bogo/tsuchinoe-uma | Yang Aarde Paard |
| 56 | 己未 | jǐ-wèi | Kỷ Mùi | gimi 기미 | kibi/tsuchinoto-hitsuji | Yin Aarde Geit |
| 57 | 庚申 | gēng-shēn | Canh Thân | gyeongshin 경신 | kōshin/kanoe-saru | Yang Metaal Aap |
| 58 | 辛酉 | xīn-yǒu | Tân Dậu | shinyu 신유 | shin'yū/kanoto-tori | Yin Metaal Haan |
| 59 | 壬戌 | rén-xū | Nhâm Tuất | imsul 임술 | jinjutsu/mizunoe-inu | Yang Water Hond |
| 60 | 癸亥 | guǐ-hài | Quý Hợi | gyehae 계해 | kigai/mizunoto-i | Yin Water Varken |
Voorbeeld: ons jaar 2000 was het 17e jaar van de zestigjarige cyclus, een gēng-chén jaar (庚辰年), oftewel een jaar van Yang Metaal Draak.
Tegenwoordig is het niet meer gebruikelijk de maanden en dagen te benoemen. Deze worden overigens wel vermeld op Chinese kalenders en in annalen.
bewerk Tijdstip van de dag
Volgens de klassieke Chinese tijdrekening is een dag verdeeld in 12 uren. Een uur in de Chinese tijdrekening komt overeen met 2 uur volgens onze klok. Onderstaand overzicht geeft aan welke tekens van de dierenriem zijn gekoppeld aan de uren in Peking-tijd. Dit is UTC+8, dus 7 (wintertijd) of 6 uur (zomertijd) later dan in Nederland.
De tekens per Chinees uur:
- 23:00 - 00:59: rat
- 01:00 - 02:59: os
- 03:00 - 04:59: tijger
- 05:00 - 06:59: konijn
- 07:00 - 08:59: draak
- 09:00 - 10:59: slang
- 11:00 - 12:59: paard
- 13:00 - 14:59: geit
- 15:00 - 16:59: aap
- 17:00 - 18:59: haan
- 19:00 - 20:59: hond
- 21:00 - 22:59: varken
bewerk Wat is mijn Chinese sterrenbeeld?
Hieronder staat een overzicht van de Chinese sterrenbeelden voor de 20e eeuw. Het tijdstip van ingang van het nieuwe jaar is middernacht, Peking-tijd.
| Tekens van de Chinese dierenriem plus datum van ingang | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | |
| 鼠 rat |
31 jan 1900 | 18 feb 1912 | 05 feb 1924 | 24 jan 1936 | 10 feb 1948 | 28 jan 1960 | 15 feb 1972 | 02 feb 1984 | 19 feb 1996 | 07 feb 2008 |
| 牛 os |
19 feb 1901 | 06 feb 1913 | 25 jan 1925 | 11 feb 1937 | 29 jan 1949 | 15 feb 1961 | 03 feb 1973 | 20 feb 1985 | 07 feb 1997 | 26 jan 2009 |
| 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | |
| 虎 tijger |
08 feb 1902 | 26 jan 1914 | 13 feb 1926 | 31 jan 1938 | 17 feb 1950 | 05 feb 1962 | 23 jan 1974 | 09 feb 1986 | 28 jan 1998 | 14 feb 2010 |
| 兔 konijn |
29 jan 1903 | 14 feb 1915 | 02 feb 1927 | 19 feb 1939 | 06 feb 1951 | 25 jan 1963 | 11 feb 1975 | 29 jan 1987 | 16 feb 1999 | 03 feb 2011 |
| 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | |
| 龍 draak |
16 feb 1904 | 03 feb 1916 | 23 jan 1928 | 08 feb 1940 | 27 jan 1952 | 13 feb 1964 | 31 jan 1976 | 17 feb 1988 | 05 feb 2000 | 23 jan 2012 |
| 蛇 slang |
04 feb 1905 | 23 jan 1917 | 10 feb 1929 | 27 jan 1941 | 14 feb 1953 | 02 feb 1965 | 18 feb 1977 | 06 feb 1989 | 24 jan 2001 | 10 feb 2013 |
| 火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
|
| 馬 paard |
25 jan 1906 | 11 feb 1918 | 30 jan 1930 | 15 feb 1942 | 03 feb 1954 | 21 jan 1966 | 07 feb 1978 | 27 jan 1990 | 12 feb 2002 | 31 jan 2014 |
| 羊 geit |
13 feb 1907 | 01 feb 1919 | 17 feb 1931 | 05 feb 1943 | 24 jan 1955 | 09 feb 1967 | 28 jan 1979 | 15 feb 1991 | 01 feb 2003 | 18 feb 2015 |
| 土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
|
| 猴 aap |
02 feb 1908 | 20 feb 1920 | 06 feb 1932 | 25 jan 1944 | 12 feb 1956 | 30 jan 1968 | 16 feb 1980 | 04 feb 1992 | 22 jan 2004 | 07 feb 2016 |
| 雞 haan |
11 jan 1909 | 08 feb 1921 | 26 jan 1933 | 13 feb 1945 | 31 jan 1957 | 17 feb 1969 | 05 feb 1981 | 23 jan 1993 | 09 feb 2005 | 27 jan 2017 |
| 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | 金 metaal | 水 water | 木 hout |
火 vuur |
土 aarde | |
| 狗 hond |
10 feb 1910 | 28 jan 1922 | 14 feb 1934 | 02 feb 1946 | 18 feb 1958 | 06 feb 1970 | 25 jan 1982 | 10 feb 1994 | 29 jan 2006 | 15 feb 2018 |
| 豬 varken |
30 jan 1911 | 16 feb 1923 | 04 feb 1935 | 22 jan 1947 | 08 feb 1959 | 27 jan 1971 | 13 feb 1983 | 31 jan 1995 | 17 feb 2007 | 04 feb 2019 |
- Boven de jaren staan de elementen vermeld, met hun bijbehorende kleuren.
- 1924 en 1984 markeren het begin van een nieuwe cyclus van 60 jaar.
- In sommige landen zijn de dieren vervangen door andere dieren. Zo neemt de buffel soms de plaats van de os in en de muis die van de rat. In Vietnam neemt de kat de plaats in van het konijn en in Thailand neemt de olifant de plaats in van het varken.
bewerk Overeenkomsten met westerse astrologie
Net als de westerse astrologie werkt de Chinese astrologie met een sterrenbeeld, hoewel de Chinezen uitgaan van een 'jaarteken'. Maar je kunt beide wel met elkaar vergelijken. Het uur waarop je geboren bent, kun je vergelijken met het westerse ascendant. De Chinese tekens vertonen overeenkomsten met de westerse tekens, ze zijn niet helemaal gelijk - maar wel in grote lijnen.
- Rat = Boogschutter = Sagittaire
- Os = Steenbok = Capricorne
- Tijger = Waterman = Verseau
- Konijn = Vis = Poissons
- Draak = Ram = Bélier
- Slang = Stier = Taureau
- Paard = Tweeling = Gémeaux
- Geit = Kreeft = Cancer
- Aap = Leeuw = Lion
- Haan = Maagd = Vierge
- Hond = Weegschaal = Balance
- Varken = Schorpioen = Scorpion
bewerk Literatuur
- Lau, Theodora en Marieke Geerligs, Handboek Chinese astrologie, Utrecht (Servire) 2004, ISBN 9789021537498.
- Oorspronkelijke titel Chinese astrologie. Het handboek, Utrecht (Veen) 1981. Vertaling van The handbook of Chinese horoscopes, New York (Harper & Row) 1979, ISBN 0062737317.