| Acetylocholina | |||||
|
|||||
| Ogólne informacje | |||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | |||||
| sól (2-acetoksy-etylo)-trimetylo-ammoniowa | |||||
| Wzór sumaryczny | C7H16NO2 | ||||
| Masa molowa | 146,21 g/mol | ||||
| Identyfikacja | |||||
| Numer CAS | 51-84-3 | ||||
| PubChem | |||||
| Farmakokinetyka | |||||
| Okres półtrwania | 2 minuty | ||||
Acetylocholina, ACh – organiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i choliny.
W organizmach żywych związek ten jest neuromediatorem syntetyzowanym w neuronach cholinergicznych. Prekursorem acetylocholiny jest cholina, która przenika z przestrzeni międzykomórkowej do wnętrza neuronów.
Cholina ulega estryfikacji, tj. przyłączeniu reszty kwasu octowego do acetylocholiny przy udziale enzymu acetylotransferazy cholinowej. Powstała acetylocholina jest uwalniana z zakończeń presynaptycznych do przestrzeni synaptycznej przez dopływające impulsy nerwowe, a część jej jest magazynowana w ziarnistościach neuronów. Po wydzieleniu z zakończeń presynaptycznych acetylocholina działa na receptory znajdujące się w zakończeniach postsynaptycznych i jest bardzo szybko rozkładana przez enzym acetylocholinesterazę.
Jest to jedyny mechanizm unieczynniania acetylocholiny. Szybkość syntezy acetylocholiny zależy od stężenia choliny oraz acetylocholiny w neuronie. Związki fosforoorganiczne (tj. sarin, soman) mają zdolność do inhibicji acetylocholinesterazy, co warunkuje ich toksyczność.
Istnieją 2 typy receptorów cholinergicznych:
- nikotynowe (N) - są wbudowane w błonę komórki zwoju autonomicznego
- muskarynowe (M) - występujące w synapsach obwodowych zakończeń przywspółczulnych, są one wbudowane błonę komórki efektorowej.
Acetylocholina między innymi:
- powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych,
- obniża ciśnienie krwi,
- zwalnia częstość akcji serca,
- zmniejsza siłę skurczu mięśnia sercowego,
- powoduje skurcze mięśni gładkich oskrzeli, jelit i pęcherza moczowego,
- powoduje zwężenie źrenicy,
- zwiększenie wydzielania gruczołów,
- skurcz mięśni prążkowanych (receptory nikotynowe).
Acetylocholina nie ma obecnie zastosowania leczniczego ze względu na nieswoiste, zbyt toksyczne i bardzo krótkie działanie. Stosowane są natomiast inne estry choliny.
