Jakas reklama 

 

Na tę stronę wskazuje przekierowanie ze strony AK. Zobacz też: inne znaczenia tego skrótu lub statek MS Armia Krajowa.
Znak Polski Walczącej na tle polskiej flagi
Znak Polski Walczącej na tle polskiej flagi
Powstańcy warszawscy
Powstańcy warszawscy
Pomnik AK w Sopocie
Pomnik AK w Sopocie
Pomnik AK w Ostrołęce
Pomnik AK w Ostrołęce

Armia Krajowa (AK) - zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Kryptonimy: "Polski Związek Powstańczy" (PZP), "Siły Zbrojne w Kraju" (SZK).

Spis treści

edytuj Rodowód

Armia Krajowa wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej i Polskiego Związku Powstańczego, ale w skład jej weszło wiele mniejszych organizacji, m.in.:

Głównym jej zadaniem było prowadzenie oporu zbrojnego przeciwko okupantowi hitlerowskiemu i przygotowanie mającego wybuchnąć w sposobnej chwili ogólnokrajowego powstania, akcja "Burza".

edytuj Przysięga Żołnierzy AK

Rota przysięgi Armii Krajowej – obowiązująca od lutego 1942

Przyjmowany

W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polskiej kładę swe ręce na ten Święty Krzyż, znak Męki i Zbawienia, i przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił – aż do ofiary życia mego.

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i rozkazom Naczelnego Wodza oraz wyznaczonemu przezeń Dowódcy Armii Krajowej będę bezwzględnie posłuszny, a tajemnicy niezłomnie dochowam, cokolwiek by mnie spotkać miało. Tak mi dopomóż Bóg.

Przyjmujący

Przyjmuję Cię w szeregi Armii Polskiej, walczącej z wrogiem w konspiracji o wyzwolenie Ojczyzny. Twym obowiązkiem będzie walczyć z bronią w ręku. Zwycięstwo będzie Twoją nagrodą. Zdrada karana jest śmiercią.

edytuj Organizacja Komendy Głównej AK

Komenda Główna składała się z siedmiu oddziałów: Organizacyjnego, Informacyjno-Wywiadowczego, Operacyjno-Szkoleniowego, Kwatermistrzostwa, Łączności, Biura Informacji i Propagandy oraz Finansowego, miała też własnych duszpasterzy. Jako odrębną jednostkę utworzono w styczniu 1943 Kedyw, przeprowadzający akcje dywersyjne i specjalne.

W momencie maksymalnej zdolności bojowej (lato 1943) siły AK liczyły ok. 380 tys. osób, w tym 10 tys. oficerów. Kadrę oficerską sprzed wojny uzupełniano absolwentami tajnych kursów oraz przerzucanymi do kraju cichociemnymi.

AK zaopatrywała się w sprzęt na drodze akcji bojowych (wyposażenie niemieckie), alianckich zrzutów oraz własnej produkcji.

Straty w walce: około 100 tys. poległych, 50 tys. wywiezionych do ZSRR i uwięzionych.

Po zakończeniu wojny część akowców odmówiła dokonania demobilizacji i kontynuowała walkę w ramach Delegatury Sił Zbrojnych, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Narodowej Organizacji Wojskowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Warta" i innych.

Masowe prześladowania członków tych organizacji, określanych w późniejszym okresie również jako żołnierze wyklęci, trwały przez cały okres stalinowski.

edytuj Komendanci AK

Komendant AK podlegał Naczelnemu Wodzowi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz był w zależności politycznej od Delegata Rządu. Funkcję tę pełnili:

Zdjęcie Lp. stopień imię i nazwisko pseudonim okres urzędowania
1. gen. dyw. Michał Karaszewicz-Tokarzewski[1] Torwid 27 IX 1939-III 1940
2. gen. dyw. Stefan Rowecki Grot 18 VI 1940-30 VI 1943
3. gen. dyw. Tadeusz Komorowski Bór VII 1943-2 IX 1944
4. gen. br. Leopold Okulicki Niedźwiadek 3 X 1944-17 I 1945

edytuj Komenda Główna

Awers srebrnego medalika z Matką Boską AK
Awers srebrnego medalika z Matką Boską AK
Rewers z wygrawerowaną kotwicą znakiem Polski Walczącej
Rewers z wygrawerowaną kotwicą znakiem Polski Walczącej


AK miała też struktury na Węgrzech i w Berlinie oraz łączniczkę w Résistance.

Po upadku powstania warszawskiego - 5.10.1944, siedziba kwatery Komendy Głównej AK przeniesiona została do Częstochowy, 19 stycznia 1945 ostatni komendant AK gen. Leopold Okulicki ps. "Niedźwiadek", wydał rozkaz zwalniający żołnierzy AK ze złożonej przysięgi wojskowej.

edytuj Struktury terenowe

Organizacja terenowa dzieliła się na obszary (białostocki, lwowski, warszawski prawo- i lewobrzeżny oraz zachodni), oraz samodzielne okręgi dla większych miast. Mniejszymi jednostkami były podokręgi, inspektoraty i obwody.
Na początku 1944 struktura AK przedstawiała się następująco:

a także okręgi samodzielne:

edytuj Odtwarzanie Sił Zbrojnych w ramach Akcji "Burza"

Zobacz też: Akcja "Burza"

Wielka Jednostka Okręg odtwarzający Skład dywizji
2 Dywizja Piechoty Legionów AK "Pogoń" Okręg Radom-Kielce AK 2 Pułk Piechoty Legionów AK
3 Pułk Piechoty Legionów AK
4 Pułk Piechoty Legionów AK
3 Dywizja Piechoty Legionów AK Okręg Lublin AK 7 Pułk Piechoty AK "Garłuch"
8 Pułk Piechoty AK
9 Pułk Piechoty AK
5 Dywizja Piechoty AK "Dzieci Lwowskich" Okręg Lwów AK 19 Pułk Piechoty AK
26 Pułk Piechoty AK
40 Pułk Piechoty AK Dzieci Lwowskich
14 Pułk Ułanów AK
6 Dywizja Piechoty AK Ziemi Krakowskiej "Odwet" Okręg Kraków AK 12 Pułk Piechoty AK Ziemi Bocheńskiej
16 Pułk Piechoty AK
7 Dywizja Piechoty AK "Orzeł" Okręg Radom-Kielce AK (Łódź) 25 Pułk Piechoty AK
27 Pułk Piechoty AK
74 Pułk Piechoty AK
8 Dywizja Piechoty AK im. Romualda Traugutta Podokręg Warszawa Wschód 13 Pułk Piechoty AK
21 Pułk Piechoty AK
22 Pułk Piechoty AK
32 Pułk Piechoty AK
7 Pułk Ułanów AK
9 Podlaska Dywizja Piechoty AK Okręg Lublin AK 34 Pułk Piechoty AK
35 Pułk Piechoty AK
10 Dywizja Piechoty AK im. Macieja Rataja Okręg Łódź
11 Karpacka Dywizja Piechoty AK Obszar Lwów Podokręg Stanisławów 48 Pułk Piechoty AK
53 Pułk Piechoty AK
12 Dywizja Piechoty AK Obszar Lwów Podokręg Tarnopol 51 Pułk Piechoty AK
52 Pułk Piechoty AK
21 Dywizja Piechoty AK Okręg Kraków 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK
22 Dywizja Piechoty AK "Jarosławska" Okręg Kraków AK Podokręg Rzeszów 38 Pułk Piechoty AK
39 Pułk Piechoty AK
24 Dywizja Piechoty AK "Rzeszowska" Okręg Kraków AK Podokręg Rzeszów 17 Pułk Piechoty AK
25 Dywizja Piechoty AK Okręg Łódź
26 Dywizja Piechoty AK Okręg Łódź AK 10 Pułk Piechoty AK
18 Pułk Piechoty AK
37 Pułk Piechoty AK
27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK Okręg Wołyń AK 23 Pułk Piechoty AK
24 Pułk Piechoty AK
43 Pułk Piechoty AK
45 Pułk Piechoty AK
50 Pułk Piechoty AK
19 Pułk Ułanów AK
21 Pułk Ułanów AK
28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei Okręg Radom-Kielce AK (Warszawa Wschód) 15 Pułk Piechoty AK "Wilków"
72 Pułk Piechoty AK
1 Pułk Szwoleżerów AK
29 Dywizja Piechoty AK Okręg Białystok AK 33 Pułk Piechoty AK
41 Pułk Piechoty AK
42 Pułk Piechoty AK
9 Pułk Strzelców Konnych AK
30 Dywizja Piechoty AK "Twierdza" Okręg Polesie AK 82 Pułk Piechoty AK
84 Pułk Piechoty AK
106 Dywizja Piechoty AK "Dom" Okręg Kraków AK 112 Pułk Piechoty AK Ziemi Miechowskiej
116 Pułk Piechoty AK Ziemi Olkuskiej
120 Pułk Piechoty AK Ziemi Pińczowskiej
Krakowska Brygada Kawalerii Zmotoryzowanej AK Okręg Kraków AK 5 Pułk Strzelców Podhalańskich AK
6 Pułk Strzelców Pieszych AK
8 Pułk Ułanów AK
Zgrupowanie Okręgu AK Nowogródek Okręg Nowogródek AK 23 Pułk Ułanów AK
27 Pułk Ułanów AK
77 Pułk Piechoty AK
78 Pułk Piechoty AK
85 Pułk Piechoty AK

Przypisy

  1. Komendant główny SZP-ZWZ

edytuj Bibliografia

Historia Polski
Kotwica

Ten artykuł jest częścią cyklu:
Polskie Państwo Podziemne

edytuj Linki zewnętrzne

edytuj Zobacz też

Commons

kino - Bukmacherzy Toto Mix Sportingbet, Bwin - Forex Forex Forex - Ciąża - Nowość w Polsce Yerba Mate Zapraszamy! humor Ręceprecz odTybetu Gry Hoteles en Lyon tapety na pulpit Tanie laptopy glasgow scotland hotel bookings budowa domów warszawa budownictwo mieszkaniowe ing bankdarmowy hosting for | Henryk IV Probus | faktoring | salsa Kraków | Eryk II