Awunkulat (łac. avunculus - wujek) to system organizacji rodziny i taki system pokrewieństwa, w którym najważniejsza rola przypada bratu matki (wujowi).
Dotyczy to m.in. rodzin matrylinearnych. W tej formie więzów pokrewieństwa rola brata matki w rodzinie jest bardzo ważna. Jest on najważniejszym opiekunem dzieci swojej siostry.
Awunkulat pojawia się jako efekt niskiej (poniżej 70%) pewności ojcostwa. Gdy mężczyzna nie jest pewien, że dzieci urodzone przez jego żonę noszą jego geny, inwestuje w dzieci swojej siostry, z którymi jest na pewno spokrewniony i które przekażą jego geny swoim potomkom.
U Trobriandczyków jest on szczególnie wyrazisty, zachodzi tam różna skala występowania związków wuj - siostrzeńcy. Awunkulat praktykują także Indianie Navaho oraz mieszkańcy Wysp Salomona.