| Bitwa pod Żółtymi Wodami Powstanie Chmielnickiego |
|||||||||||||
 Juliusz Kossak, Śmierć Stefana Potockiego pod Żółtymi Wodami |
|||||||||||||
| Data | 29 kwietnia aż do 16 maja 1648 | ||||||||||||
| Miejsce | Żółte Wody | ||||||||||||
| Wynik | wygrana Kozaków | ||||||||||||
| Terytorium | Ukraina | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Powstanie Chmielnickiego |
|---|
|
Żółte Wody (1648) - Korsuń (1648) - Konstantynów (1648) - Piławce (1648) - Murażnowice (1649) - Łojów (1649) - Zahal (1649) - Zbaraż (1649) - Zborów (1649) - Krasne (1651) - Kopyczyńce (1651) - Beresteczko (1651) - Łojów (1651) - Biała Cerkiew (1651) - Batoh (1652) - Żwaniec (1653) |
Bitwa pod Żółtymi Wodami – pierwsza bitwa między wojskami polskimi a Kozakami w czasie powstania Chmielnickiego stoczona 16 maja 1648.
Na wieść o wybuchu powstania hetman wielki koronny Mikołaj Potocki ruszył niezwłocznie na Ukrainę, nie czekając na pomoc ze strony księcia Jeremiego Wiśniowieckiego. Rozdzielił swoje wojska na 3 części, przy czym największy oddział zostawił przy sobie, a przeciwko siłom kozacko-tatarskim Bohdana Chmielnickiego wysłał dwie grupy.
Pierwsza pod dowództwem syna hetmana, Stefana Potockiego (który korzystał z pomocy Jacka Szemberka i Stefana Czarnieckiego), maszerowała stepem, druga, składająca się głównie z kozaków rejestrowych, przemieszczała się łodziami po Dnieprze.
Po dotarciu do Żółtych Wód oddział Stefana Potockiego w sile 1200 żołnierzy uderzył natychmiast na Kozaków, ale wobec kilkakrotnej przewagi wroga zmuszony został do wycofania się i zorganizowania obrony w oparciu o tabor. O porażce Polaków zadecydowało przejście na stronę wroga kozaków rejestrowych i dragonów. Potocki zdecydował się na negocjacje, w czasie których Chmielnicki zgodził się na polski odwrót za cenę pozostawionych armat.
Kozacy złamali jednak umowę i wydali armaty Tatarom, którzy podczas odwrotu zaatakowali polski tabor i wymordowali większość znajdujących się w nim ludzi. Stefan Potocki, ciężko ranny, dostał się do niewoli i wkrótce zmarł. Stefan Czarniecki, który występował w trakcie negocjacji w charakterze pełnomocnika Potockiego, został po zakończeniu układów zatrzymany w obozie kozackim i trafił do niewoli tatarskiej.
edytuj Bibliografia
- Witold Biernacki, Żółte Wody - Korsuń 1648, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2004, ISBN 83-11-09824-7