Współrzędne: 51°16' N 15°56' E![]()
| Chojnów | |||||
|
|||||
| Dewiza: Przyjazne miasto | |||||
| Województwo | dolnośląskie | ||||
| Powiat | legnicki | ||||
| Gmina - rodzaj |
Chojnów miejska |
||||
| Założono | XIV wiek | ||||
| Prawa miejskie | 1333 | ||||
| Burmistrz | Jan Serkies | ||||
| Powierzchnia | 5,32 km² | ||||
| Położenie | 51° 16' N 15° 56' E |
||||
| Wysokość | 170 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
14 513 2728 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
76 | ||||
| Kod pocztowy | 59-224 do 59-225 | ||||
| Tablice rejestracyjne | DLE | ||||
| Położenie na mapie Polski |
|||||
| TERC10 (TERYT) |
5020209011 | ||||
| SIMC10 | 0954076 | ||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Urząd miejski3
Plac Zamkowy 1 59-225 Chojnówtel. 76 818-86-77; faks 76 818-75-15 (e-mail) |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Chojnów (niem. Haynau) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Skorą na zachód od Legnicy. Największe według ludności miasto powiatu legnickiego, oraz 27 według ludności miasto województwa dolnośląskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego.
Według danych z 30 czerwca 200724, miasto liczyło 14 513 mieszkańców.
Chojnów jest położony średnio 170 m nad poziomem morzapotrzebne źródło. Na wschód od Chojnowa znajdują się Miłkowice.
Pierwsze zapiski historyczne dotyczące Chojnowa pochodzą z roku 1272 (wspomniana wtedy jest osada Haynow). W roku 1288 nazywane jest miastem (civitas) w dokumentach księcia Legnicy Henryka V Grubego. Jednak dopiero w roku 1333 miasto uzyskało prawa miejskie.
Spis treści |
edytuj Geografia
Chojnów położony jest w środkowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w zachodniej części powiatu legnickiego. Przez miasto przepływa rzeka Skora, płynąca z zachodu na wschód, oraz rzeka Młynówka wypływająca w okolicach Muzeum Regionalnego i płynąca w kierunku zachodnim. Chojnów ma połączenie z większymi miastami kraju (drogowe i kolejowe) oraz znajdującą się 5 kilometrów na południe od Chojnowa Autostrada A4. Na południe od miasta znajduje się Równina Chojnowska ciągnąca się od okolic Bolesławca do Jawora.
edytuj Odległości
Odległości do niektórych miast polskich i zagranicznych w linii prostej (liczone do centrum danego miastapotrzebne źródło):
Miast leżących w okolicy:
- Legnica – 18 km
- Złotoryja – 19 km
- Bolesławiec – 28 km
- Lubin – 29 km
- Jelenia Góra – 53 km
- Zgorzelec – 69 km
- Wałbrzych – 72 km
- Wrocław – 84 km
- Zielona Góra – 92 km
Innych ważnych polskich miast:
Pobliskich europejskich stolic:
edytuj Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Chojnów ma obszar 5,32 km², w tym:
- użytki rolne: 41%
- użytki leśne: 0%
Miasto stanowi 0,71% powierzchni powiatu.
edytuj Historia
Osada powstała przed 1288 i nosiła nazwę "Haynow", prawa miejskie otrzymała w 1333. Od tego czasu miasto zaczęło się szybko rozwijać. Działała szkoła przykościelna oraz komora celna. Miasto zamieszkiwali głównie tkacze, piekarze, szewc, rzeźnicy. Niedaleko znajdowały się młyny wodne i kamieniołomy.
Miasto przeżyło regres po najeździe husytów, którzy je spustoszyli. Spalone zostało prawie całe centrum i zamek, jednak przywileje książęce szybko pomogły odzyskać dawną świetność. Największy rozkwit Chojnów przeżywał w XVI w., jednak pod koniec wieku dał się zauważyć upadek gospodarczy, do którego przyczyniły się pożary miasta oraz wielka epidemia która pochłonęła wiele ofiar (1613).
W latach 1618-1648 toczyła się wojna trzydziestoletnia, a po kolejnej epidemii miasto prawie całkowicie się wyludniło. Po trzech wojnach w roku 1740 Chojnów trafił pod panowanie Prus. Następny wiek to okres wojen napoleońskich i kilku następnych epidemii. W połowie XIX w. otwarto linię kolejową łączącą Bolesławiec i Legnicę, co dobrze wpłynęło na gospodarkę Chojnowa, rozwinął się też przemysł metalowy, papierniczy i skórzany. Powstała też drukarnia. W tym czasie Chojnów zaczął się rozwijać w bardzo szybkim tempie, powstała kanalizacja, sieć gazowa oraz gazeta. Liczba ludności wzrosła dwukrotnie, otwarto nowy szpital (zamknięty w 2000 roku) oraz oczyszczalnię ścieków.
Końcowy okres II wojny światowej nie oszczędził Chojnowa, który znalazł się w strefie działań 1 Frontu Ukraińskiego. W dniu 10 lutego 1945 roku miasto zdobyły wojska 52 Armii Radzieckiej pod dowództwem generała Korotiewa; 60% miasta legło w gruzach. W rezultacie ustaleń między zwycięskimi mocarstwami, miasto przekazano Polsce, która wysiedliła jego dotychczasową ludność do Niemiec, zastępując ją polskimi osadnikami. Nie mające przedtem polskiej nazwy miasto przez krótki czas nazywano wówczas Gajewicko, jednak ostatecznie przyjęto historycznie bardziej uzasadnioną formę Chojnów. W latach powojennych reaktywowano przemysł i częściowo odbudowano zniszczenia.
edytuj Zabytki
- Zamek Piastowski – zbudowany w drugiej połowie XIII w., wielkrotnie przebudowywany. Obecnie Muzeum Regionalne.
- Kościół pw. św. Piotra i Pawła ("Duży kościół") – zbudowany w XIV w., największy kościół w mieście.
- Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP ("Mały kościół") – zbudowany w l. 1909-1911.
- Baszta Tkaczy – zbudowana około 1400 roku, niegdyś część umocnień miejskich.
- Dworzec kolejowy – wzniesiony w 1909 r., jedyny dworzec w mieście.
- Dwór – XVIII-wieczny budynek rezydencjonalny, wybudowany obok drogi na Piotrowice i Bolesławiec.
- Dawny dom parafialny – najstarszy mieszkalny budynek miasta, z zachowanymi cennymi wnętrzami.
- Kamienica Schramma, z 1544 r.
- Mury miejskie, wzniesione w I poł. XIV w., po rozbiórce w XVIII i XIX w. zachowane jedynie fragmentarycznie.
- Szereg budynków użyteczności publicznej z II poł. XIX w. i I poł. XX w.
- Osiedle mieszkaniowe z l. 1920-1924 projektu Ernsta Maya
edytuj Rynek
Chojnowski rynek jest rzadkim na Śląsku przykładem nieregularnego placu powstałego z rozszerzenia głównej drogi handlowej. Kształtem przypomina on rozciągnięty trójkąt o wymiarach 60x300 m (jeden z najdłuższych na Śląsku), na którego ostrym (wschodnim) końcu znajduje się kościół św. Piotra i Pawła, dominujący nad placem.
edytuj Place i skwery
- Plac Konstytucji 3 maja – Plac położony między ulicami Jarosława Dąbrowskiego, J. U. Niemcewicza i Tkacką
- Plac Bolesława Prusa – Mały plac położony na Osiedlu Stanisława Wyspiańskiego
- Plac Zamkowy – główny plac w mieście, mieszczący się niedaleko Rynku. Znajduje się na niej Zamek oraz Urząd miasta, a od 2006 budynek biblioteki miejskiej.
- Plac Dworcowy – położony przy dworcu PKP. Znajduje się na nim dworzec PKS, oraz postój taksówek.
edytuj Pomniki
- Pomnik na Placu Dworcowym – wysoki pomnik z fontanną, górna część pomnika została usunięta po II wojnie światowej i jest przechowywana w ogrodzie koło zamku. Obecnie stoi tam tylko fontanna.
Na ul. Chmielnej znajduję się skwer w podzięce ludziom którzy oddali życie za Chojnów.
edytuj Przyroda
W mieście znajdują się dwa parki:
- Park Piastowski – największy w mieście, położony w południowej części miasta między ulicami Jana Kilińskiego i Parkową. W centralnej części parku na Wzgórzu Chemielowym znajduje się obecnie nieużywana wieża ciśnień, na którą dawniej można było wejść i zobaczyć panoramę Chojnowa. Stojąca na górze wieża jest najwyższym punktem w mieście. W parku znajduje się też zniszczony amfiteatr. Od strony zachodniej park graniczy z cmentarzem komunalnym. W północnej części parku znajduje się też boisko sportowe, podzielone na dwie części.
- Park Śródmiejski – drugi co do wielkości park w Chojnowie. Położony jest on w centrum miasta nad Skorą. Jest dobrym miejscem do wypoczynku, obok Urzędu Miasta w parku znajduje się amfiteatr. Od strony ulicy Wolności znajduje się plac zabaw.
Inne miejsca przyrodnicze:
- Staw Miejski – położony jest w północnej części miasta niedaleko linii kolejowej. Obecnie jest dobrym miejscem dla wędkarzy. Dawniej na dnie rozłożona była siatka, która pozwalała na pływanie.
- Morskie Oko – mały okrągły staw, położony w południowej części miasta wśród budynków mieszkaniowych. Powstał w miejscu kamieniołomu bazaltu, który używany był do budowy murów obronnych miasta pod koniec XIV wieku[1]. Obecnie Morskie Oko zajmuje jedynie fragment pierwotnego wykopu.
edytuj Demografia
| Ludność Chojnowa | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rok | Ludność | Rok | Ludność | ||
| 1428 | 15 | 1788 | 2076 | ||
| 1633 | 500 | 1801 | 1314 | ||
| 1657 | 180 | 1890 | 8115 | ||
| 1742 | 400 | 2005 | 14 510 | ||
Dane z 30 czerwca 20042:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 14 510 | 100 | 7565 | 52,1 | 6945 | 47,9 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
2727,4 | 1422 | 1305,5 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1307,58 zł. W województwie dolnośląskim Chojnów zajmuje 27 miejsce na 91.
edytuj Sport
W rozgrywkach piłkarskich Chojnów reprezentuje Klub Sportowy Chojnowianka Chojnów. Klub, rozgrywający swoje mecze na chojnowskim Stadionie Miejskim, występuje w legnickiej klasie okręgowej (awansował do niej w 2003).
edytuj Obiekty sportowe
- Stadion miejski położonym na ulicy Stanisława Małachowskiego , od drugiej ulicy Janusza Kusocińskiego. W mieście znajdują się też dwa boiska przy ulicy Jana Kilińskiego, często organizowane są na nich imprezy takie jak np: Dni Chojnowa.
- Hala sportowa – znajduje się przy ulicy Jana Matejki nad rzeką Skorą.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (kauczuk) przy gimnazjum nr.1 im. Jana Pawła II.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy gimnazjum nr.2 z oświetleniem.
- Boisko o sztucznej nawierzchni (trawa) przy Stadionie Miejskim z oświetleniem.
edytuj Gospodarka
Gałęzie przemysłu dominujące w Chojnowie to: maszynowy, papierniczy, spożywczy i odzieżowy.
Największe przedsiębiorstwa w mieściepotrzebne źródło:
- Agromet-Dolzamet – producent łańcuchów
- Kartol – producent opakowań, blachy
- Apis – producent tektury i opakowań kartonowych
Mniejsze firmy:
- Magrotex – maszyny rolnicze
- Höcker – urządzenia przemysłu mięsnego: haki, noże
- Tartak – tartak
- Dany – odzież dziecięca
- UNIFOT – zakład poligraficzny drukarnia
- Matal-Cart – Producent wózków specjalistycznych
W Chojnowie istnieje także podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
W mieście znajduje się targowisko miejskie, położone na ulicy Grodzkiej, nad brzegiem Skory. Większość sklepów to małe miejskie, albo osiedlowe sklepiki.
edytuj Opieka zdrowotna
Do 2000 roku w Chojnowie działał szpital na końcu ulicy Szpitalnej, który został wybudowany w XIX w. Obecnie działa tu zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy "Niebieski Parasol". Przy ulicy Legnickiej funkcjonuje Przychodnia Rejonowa i Ośrodek zdrowia, a przy ulicy Fabrycznej razem ze Strażą Pożarną Pogotowie Ratunkowe, które dawniej znajdowało się przy ulicy Szpitalnej (obecnie w tamtym budynku znajduje się Laboratorium oraz Apteka). Również przy ulicy Okrzei powstał nowy NZOZ ZDROWO.
edytuj Komunikacja
edytuj Komunikacja kolejowa
Linia kolejowa z Legnicy do Bolesławca przez Chojnów została zbudowana w 1845 roku. Budynek obecnego dworca w Chojnowie wybudowano w 1909 roku. Początkowo stacja nosiła nazwę Haynau, w 1945 roku Gajewicko, a potem już Chojnów. Obecnie stacja ma dwa perony i przejście podziemne, wyremontowane w latach 2006-2007.
edytuj Komunikacja autobusowa
W mieście znajduje się jeden dworzec PKS przy placu Dworcowym, ma siedem niezadaszonych peronów. Miasto ma też zajezdnię autobusową znajdującą się przy ulicy Legnickiej, należącą do PKS Lubin. W Chojnowie nie ma komunikacji miejskiej. Częstym transportem do Legnicy są busy, których stacje znajdują się na dworcu PKS.
edytuj Komunikacja samochodowa
Najłatwiej do Chojnowa i pobliskich miejscowości można dostać się samochodem. Chojnów ma bardzo dobre położenie, 2 kilometry od autostrady A4. Przez Chojnów prowadzi również Droga krajowa nr 94 (Kraków – Wrocław – Legnica – Krzywa). Miasto ma też obwodnicę na południu (ulica Parkowa), omijającą miasto.
edytuj Mosty
Miasto ma sześć mostów nad rzeką Skorą i jeden nad rzeką Młynówką:
- Most na ulicy Parkowej, znajduje się tuż przy zakręcie na ulicę Złotoryjską, największy i najszerszy most nad Skorą, niedaleko znajduje się też most nad Młynówką.
- Most na ulicy Złotoryjskiej, nieużywany i nieprzejezdny most. Znajduje się przy zakręcie na ulicę Parkową. Niedługo będzie remontowany.
- Most na ulicy Wolności (Biały Most), najstarszy most łączący Stare Miasto z Nowym Miastem. Dawniej drewniany, obecnie betonowy, pomalowany na biało.
- Kładka na ulicy Grodzkiej, przejście dla pieszych, łączące targowisko miejskie z okolicami Szkoły Podstawowej nr 4.
- Most na ulicy Brzozowej (Złamany Most, kładka), położony jest niedaleko wodospadu, most jest zagięty, dlatego nazywany jest złamanym mostem. Służy tylko jako przejście dla pieszych – nie ma możliwości przejazdu samochodem.
- Most na ulicy Legnickiej, położony jest niedaleko "złamanego mostu" na drodze prowadzącej do Legnicy.
edytuj Osiedla
- Stare Miasto
- Nowe Miasto
- Osiedle Piotrowickie
- Osiedle Stanisława Wyspiańskiego
- Osiedle Stefana Żeromskiego
edytuj Kultura
- Jednym z miejsc kulturalnych w Chojnowie jest Miejski Dom Kultury (MDK), w którym znajduje się kino, oprócz tego zajmuje się organizacją różnego typu imprez: festyny, przeglądy, wystawy, konkursy. Ma również hol wystawowy.
- Warto też odwiedzićstyl do poprawy Muzeum Regionalne mieszczące się w Zamku Piastowskim. Można zobaczyć tam często zmieniające się wystawy oraz stałe prace takie jak: sgraffita z dworu Schellendorfów z Zagrodna, historię Chojnowa, broń białą i palną oraz stroje rycerzy, dawne ślusarstwo i kowalstwo, lapidarium w podziemiach zamku, kolekcje kafli, relikty zamkowe, oraz ogród przy Zamku.
- Obok Muzeum znajduje się Biblioteka Miejska oraz jej filie w Chojnowie oraz w pobliskich wioskach.
- Filia Biblioteki w Chojnowie znajduje się przy ulicy Władysława Sikorskiego.
- W parku śródmiejskim, niedaleko Urzędu Miasta położony jest amfiteatr. Drugi znajduję się w Parku Piastowskim.
edytuj Dni Chojnowa
Dni Chojnowa to coroczna główna impreza miasta Chojnowa. Odbywa się najczęściej w rynku. Towarzyszą jej koncerty zespołów oraz pokaz tkactwa artystycznego.
edytuj Media
- Gazeta Chojnowska – wydawana od 1992 roku gazeta. Na początku jako miesięcznik, potem jako tygodnik, a obecnie jako dwutygodnik. Siedziba mieści się w urzędzie miasta. Druk UNIFOT. Nakład 900 egz.
- Gazeta Gminy Chojnów – oficjalna gazeta gminy Chojnów.Druk UNIFOT Chojnów. Nakład 650 egz.
- Haynauer Stadblatt – dawna gazeta Chojnowa.
edytuj Symbole miasta
- Herb Chojnowa – to tarcza herbowa koloru niebieskiego. Na tarczy znajduje się wieża z trzema basztami koloru białego. Środkowa baszta ma dwa okna, a boczne jedno. Nad basztami znajduje się księżyc po prawej stronie i słońce po lewej. W bramie orzeł śląski na żółtym tle.
- Flaga Chojnowa – przedstawia prostokąt podzielony na dwa poziome pasy biały i niebieski. W lewej części białego pasa znajduje się herb Chojnowa. Flaga uznawana jest też bez herbu. Bardzo podobne flagi mają inne miasta powiatu (Prochowice, Legnica), oraz Kraków.
- Dewiza Chojnowa – Przyjazne Miasto
- Hejnał Chojnowa – Chojnów nie ma hejnału.
edytuj Edukacja
W Chojnowie znajdują się 2 przedszkola, 2 szkoły podstawowe oraz 2 gimnazja.
edytuj Przedszkola
- Przedszkole nr 1, ul. Wojska Polskiego 18 – położone jest w zachodniej części miasta i jest największym w Chojnowie. Ma duży ogród, a za przedszkolem znajduje się park śródmiejski i rzeka Skora.
- Przedszkole nr 3, ul. Ignacego Krasickiego 2 – położone jest w południowej części miasta, niedaleko Parku Piastowskiego.
edytuj Szkoły podstawowe
- Szkoła podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej, ul. Tadeusza Kościuszki 30 – najmniejsza szkoła podstawowa w Chojnowie, położona jest w północnej części miasta, niedaleko Dworca kolejowego. Szkoła została założona w 1962 roku, a w 2002 roku obchodzone było czterdziestolecie szkoły. Ma klasy od A do C. Główną imprezą szkoły są obchodzone co roku w maju Dni Szkoły. Szkoła ma nowe boisko, oraz ogródek.
- Szkoła podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka, ul. Jana Kilińskiego 24 – największa szkoła podstawowa w Chojnowie, położona w południowej części miasta.
edytuj Szkoły gimnazjalne
- Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II, pl. Władysława Reymonta 1 – położone jest w północno-zachodniej części miasta obok "Małego kościoła". Dawniej jako Szkoła Podstawowa imienia II Armii Wojska Polskiego. W 2005 roku nadano jej imię papieża. Obecnie największe gimnazjum w Chojnowie.
- Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika, ul. Stanisława Konarskiego 4 – drugie gimnazjum w Chojnowie, dawniej jako Liceum Ogólnokształcące.
edytuj Miasta partnerskie
| Miasto | Kraj | Data podpisania umowy |
|---|---|---|
| |
11. 6. 2005 | |
| |
3. 5. 2006 |
edytuj Chojnowianie
- Georg Michaelis (1857-1936), kanclerz niemiecki.
- Horst Mahler, niemiecki działacz neonazistowski.
- Radosław Kałużny, polski piłkarz , były reprezentant Polski.
- Adam Adamski, polski kulturysta i model.
edytuj Mieszkańcy
- Mieczysław Kasprzak (ur. 1949), starosta legnicki.
- Bogusław Bidziński, śpiewak operowy.
- Andrzej Bobik, Chojnowianin Roku 2000.
edytuj Sąsiednie gminy
Chojnów (wiejska)
Przypisy
- ↑ Kucharski Jerzy; Rowerem do źródła Skory; MBPwCh 2005
edytuj Bibliografia
- Henryk Szoka. Opowieści o Chojnowie. Legnica 1987.
- Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Towarzystwo Miłośników Chojnowa. Chojnów i okolice. Wrocław 1986.
edytuj Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Stare Miasto • Nowe Miasto
Osiedle Piotrowickie • Osiedle Stanisława Wyspiańskiego • Osiedle Stefana Żeromskiego
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
Sołectwa: Biała • Biskupin • Budziwojów • Czernikowice • Dobroszów • Dzwonów • Goliszów • Gołaczów • Gołocin • Groble • Jaroszówka • Jerzmanowice • Kondradówka • Krzywa • Michów • Niedźwiedzice • Okmiany • Osetnica • Pawlikowice • Pieszków • Piotrowice • Rokitki • Stary Łom • Strupice • Witków • Zamienice
Kolonie i inne miejscowości: Kolonia Kołłątaja • Pątnów • Witkówek
Miasta: Chojnów • Prochowice
Gminy miejskie: Chojnów
Gminy miejsko-wiejskie: Prochowice
Gminy wiejskie: Chojnów • Krotoszyce • Kunice • Legnickie Pole • Miłkowice • Ruja
