Dyrygent, osoba kierująca zespołami muzycznymi, takimi jak orkiestra symfoniczna, orkiestra dęta, zespoły kameralne, chóry, zespoły wokalne.
Kompetencje dyrygenta polegają na odpowiednim przygotowaniu zespołu, wytworzeniu odpowiedniej, twórczej atmosfery oraz zorganizowaniu całej grupy muzyków-wykonawców w celu osiągnięcia jak najlepszego efektu końcowego.
Podczas wykonywania utworów stoi przodem do muzyków i za pomocą batuty (w przypadku orkiestr dętych promenadowych dyrygent używa tzw. laski tambourmajora stojąc lub idąc tyłem do zespołu) lub wcześniej ustalonych znaków wykonywanych głównie rękami, podkreśla wcześniej zapisane w nutach przez kompozytora cechy utworu muzycznego; tempo, dynamika, metrum, agogika, artykulacja oraz wejścia poszczególnych głosów, sekcji instrumentów, solistów wokalistów i instrumentalistów. Wykonanie utworu muzycznego: wokalnego czy instrumentalnego poprzedzone jest analizą utworu dokonaną przez dyrygenta, który ma decydujący wpływ na ostateczny kształt utworu i sposób przedstawienia go słuchaczom. Dyrygent musi więc posiadać zespół cech, który jest niezbędny w wykonywaniu tej roli, takich jak: muzykalność, poczucie rytmu, wyobraźnia muzyczna, temperament, silna osobowość.
HISTORIA
Aż do 18-tego wieku zespoły były w większości kierowane przez aktywnego muzyka (który często był także kompozytorem wykonywanego dzieła). W 17-tym i 18-tym wieku podczas panowania muzyki barokowej kierownictwo orkiestry zostało przejęte przez cymbały lub flet. W pojedynczych przypadkach kierujący zespołem trafiał już przed zespół.Za pomocą batuty, którą był wybijany takt na podłodze oraz ruchami rąk dawał muzyczne wskazówki. Dyrygenta, w postaci i funkcji oraz jako określenie zawodu, jakie znamy dzisiaj, istnieje dopiero od początku 19-tego wieku.
Polskie uczelnie artystyczne- akademie muzyczne kształcą dyrygentów w zakresie specjalności: dyrygentura chóralna oraz dyrygentura symfoniczno-operowa.