Franciszek Fornalski (ur. 1782 w Partyni parafii Stanisławów; zm. 2 stycznia 1863 w Nietulisku Dużym parafii Kunów) – polski żołnierz, uczestnik wojen napoleońskich, kawaler Legii Honorowej i Virtuti Militari.
Syn Marcina (oficera) i Agaty Fornalskich. Pieczętował się herbem własnym (Orlica Odmienna). Początkowo został wcielony do wojska austriackiego. Dnia 10 października 1806 rozpoczął służbę w nowoformującym się Wojsku Polskim w kawalerii pułkownika Wojciecha Męcińskiego. Oddział ten został przekształcony w 4. Pułk Jazdy Wojsk Księstwa Warszawskiego. Franciszek Fornalski uczestniczył w kampaniach w Prusach 1806, w Galicji 1809, Rosji 1812 i Saksonii 1813. Brał udział w bitwach: pod Wałami, Frydlandem, Żarnowiem, Smoleńskiem, Możajskiem, Borodinem, Wiaźmią, Czerykowem, nad Berezyną, pod Wittenbergiem i Lipskiem ("Bitwa Narodów"). Był wachmistrzem Gwardii Ułanów. Jako kapral 4. Pułku Jazdy został Kawalerem Orderu Virtuti Militari (nr nominacji 401 z dnia 1 lutego 1808), Kawalerem Orderu Legii Honorowej (nr nominacji 41614 z dnia 12 października 1813) oraz Orderu Św. Heleny (1857). Miał dwie żony: Juliannę z Konaszewskich (zmarłą w 1813) oraz Helenę z Łapniewskich od 13 listopada 1816. Dnia 14 kwietnia 1814 odszedł z wojska w stopniu sierżanta (formalna dymisja nr 11663 z dnia 31 grudnia 1817). Pracował jako strażnik leśny w okolicy Kunowa do swej emerytury (3 listopada 1847). W 1822 decyzją sądu w Radomiu otrzymał potwierdzenie szlachectwa. Zmarł w swym domu w Nietulisku Dużym. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kunowie.
Pomnik nagrobny Franciszka Fornalskiego autorstwa męża jego wnuczki – Antoniego Kłosińskiego – jest unikatem i zabytkiem chronionym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach. Dnia 11 czerwca 2003 został wpisany na listę zabytków kunowskich- decyzja WKZ nr 35. Nagrobek ten jest obeliskiem w kształcie słupa, do którego przymocowane są szabla, czako ułańskie oraz ordery. Symbol nagrobka-słupa znany jest od czasów wczesnosłowiańskich, a oznaczał on grób wojownika. W roku 2005 staraniem WKZ i Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kunowskiej pomnik został odrestaurowany.
Franciszek Fornalski miał dwóch synów z pierwszej żony Julianny z Konaszewskich: Franciszka Kacpra (oficera Wojska Polskiego) i Józefa (urzędnika państwowego i powstańca listopadowego). Z drugą żoną dzieci nie posiadał.
edytuj Bibliografia
- publikacje Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kunowskiej: "Ziemia Kunowska" - numery 1 i 2 (Kunów 2006 r.)
- spisy osób odznaczonych orderami Virtuti Militari i Legii Honorowej
- Stanisław Łoza "Legja Honorowa w Polsce 1803-1923" (oryginał z roku 1923), reprint ISBN 83-89358-04-2
- Zdzisław P. Wesołowski "Order Virtuti Militari i jego kawalerowie" (Miami 1992)
- x. A. Bastrzykowski "Monografja historyczna Kunowa nad Kamienną i jego okolicy" (Kraków 1939)
edytuj Zobacz też
- Franciszek Kacper Fornalski
- Jan Bojarczak - potomek Franciszka Fornalskiego
- Narożniki