| Front Północny Grupa Armii gen. Dąb-Biernackiego |
|
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita Polska |
| Sformowanie | 10 września 1939 |
| Rozformowanie | 26 września 1939 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | gen. dyw. Stefan Dąb-Biernacki |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Chełm |
| Podporządkowanie | Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
| Skład | 1 Dywizja Piechoty Legionów 33 Dywizja Piechoty 39 Dywizja Piechoty 41 Dywizja Piechoty Grupa Operacyjna Kawalerii Andersa |
Front Północny (inna nazwa: Grupa Armii gen. Dąb-Biernackiego) - związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony w czasie kampanii wrześniowej rozkazem Wodza Naczelnego marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego 10 września 1939.
Spis treści |
edytuj Geneza i zadania
Front Północny był jednym z trzech frontów utworzonych we wrześniu 1939 r. dla sprawnego dowodzenia armią polską. Miał składać się z oddziałów zepchniętych znad granicy Polski z Prusami Wsch. oraz z oddziałów odwodowych znajdujących się w rejonie na wschód od Warszawy. Front miał oprzeć swoją obronę na rzece Narew, lecz było to nierealne już w chwili jego powstania. Nie doszło także do oparcia frontu na kolejnej przeszkodzie (rzeka Bug). Jednostki mające tworzyć front znajdowały się w rozproszeniu po bitwie granicznej. Armia Modlin w większości broniła twierdzy w Modlinie, Samodzielna Grupa Operacyjna Narew została rozbita na kilka samodzielnych grup walczących w oddaleniu od sąsiadujących armii. Armia Prusy rozbita w rejonie Piotrkowa Tryb. Radomia i Iłży mozolnie była odtwarzana przez dowództwo frontu w rejonie Chełma.
edytuj Dowództwo i skład
- dowódca
- skład
- elementy Armii "Lublin"
- 39 Dywizja Piechoty (rezerwowa)
- elementy Grupy Operacyjnej "Wyszków"
- 1 Dywizja Piechoty Legionów
- 41 Dywizja Piechoty (rezerwowa)
- elementy Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew"
- 33 Dywizja Piechoty (rezerwowa)
- Grupa Operacyjna Kawalerii Andersa
- elementy Armii "Lublin"
edytuj Działania
Front Północny jako zwarta grupa wojsk uzyskał kontakt z nieprzyjacielem dopiero w dniach 16/17 września gdy niemieckie wojska nacierające od strony Brześcia natarły na Włodawę. Polskim oddziałom nie udało się Włodawy odbić, ale pod Sawinem odparto niemieckie natarcie w kierunku Chełma. Po otrzymaniu wiadomości o agresji sowieckiej odtworzone oddziały Frontu dostały rozkaz odejścia z rejonu Chełma na południe gdzie pod Tomaszowem Lubelski Armie Lublin i Kraków Frontu Środkowego walczyły o utorowanie sobie drogi w kierunku Lwowa i dalej na południe do granicy węgierskiej. Niemcy jednak nie zamierzali dopuścić do połączenia frontów, dywizje Frontu Północnego stoczyły ciężkie walki pod Krasnystawem i pod Cześnikami. Pod Tomaszów Lubelski dotarły kilka dni po kapitulacji Frontu Środkowego.
Druga bitwa pod Tomaszowem zakończyła się klęską. Nieliczne oddziały przebiły się na południe staczając po drodze potyczki zarówno z odchodzącymi Niemcami jak i z nacierającą Armią Czerwoną. Dowództwo frontu zostało rozwiązane przed kapitulacją oddziałów co umożliwiło oficerom indywidualne przebijanie się do granicy z Węgrami. Część oddziałów skapitulowała nadchodzącej Armii Czerwonej, większość poddała się Niemcom.
Drobne grupy polskie pozostały w rejonie Chełma po odejściu frontu na południe do 25 września. Po zajęciu Chełma przez Armię Czerwoną sklecona grupa polskich wojsk wycofała się przez Krasnystaw w kierunku Kraśnika z zamiarem przejścia przez San i kierowania się dalej do granicy z Węgrami. Skapitulowała 26 września przez Niemcami za Kraśnikiem w obliczu braku szans na przebicie się przez niemiecką obronę na Sanie. Tak z końcem września zakończyła walkę ostatnia grupa oddziałów Frontu Północnego.
edytuj Bibliografia
- Jurga T., U kresu II Rzeczypospolitej, Książka i Wiedza 1985, ISBN 83-05-11669-7
Rodowód: Armia Polska we Francji • Armia Wielkopolska • Legiony Polskie • Samoobrona Litwy i Białorusi • Wojsko Litwy Środkowej • Wojsko Polskie na Wschodzie
Bronie i formacje: Piechota • Kawaleria • Artyleria • Broń pancerna • Lotnictwo • Marynarka Wojenna • Korpus Ochrony Pogranicza • Obrona Narodowa
Służby: duszpasterska • geograficzna • intendentury • inżynieryjno-saperska • kolejowa • remontu • sprawiedliwości • zdrowia • żeglugi śródlądowej
Bunt Żeligowskiego • Centrum Wyszkolenia Sanitarnego • Centrum Wyszkolenia Saperów • Centrum Wyszkolenia Łączności • Centrum Wyszkolenia Żandarmerii • Centrum Wyższych Studiów Wojskowych • Fundusz Obrony Narodowej • Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych • Instytut Wojskowo-Techniczny • Oddział II Sztabu Generalnego WP • Oficerska Szkoła Topografów • Placówki dyplomatyczne Wojska Polskiego II RP • Rada Wojenna • Rada Wojskowa • Wojna polsko-bolszewicka • Wojskowa Komisja Ustawodawcza • Wyższa Szkoła Wojenna
WP w 1939: Mobilizacja • OdeB • GISZ • Dowództwo WP • Kampania wrześniowa • Plan Zachód
|
|
