Hipoteza (gr. hypóthesis - przypuszczenie) - osąd, teoria, które podlegają weryfikacji.
Stawianie i testowanie hipotez to jeden z podstawowych procesów twórczego myślenia oraz fundamentalny element procesu tworzenia nauki.
Spis treści |
edytuj Weryfikacja
Weryfikacja hipotezy polega na wykonaniu doświadczeń sprawdzających efekty przewidywane przez tę hipotezę. Weryfikacja nie jest jednoznacznie możliwa dla zjawisk:
- w przypadku braku odzwierciedlenia przewidywania w mierzalnym parametrze zjawiska;
- weryfikacja hipotez empirycznych, sformułowanych jako zdanie ogólne nie jest jednoznacznie możliwa (wynika to z istoty dowodu indukcyjnego) [1]
edytuj Definicje
- wg Tadeusza Kotarbińskiego to "...takie przypuszczenie dotyczące zachodzenia pewnych zjawisk lub zależności, które pozwala wyjaśnić jakiś niewytłumaczalny dotąd problem"
- wg Kazimierza Ajdukiewicza to "...nieprzyjęta jeszcze racja wyjaśnienia jakiegoś faktu, którą podajemy procedurze sprawdzania"
- wg Józefa Pietera to "...naukowe przypuszczenie co do istnienia lub nieobecności danego faktu w określonym miejscu i czasie".
edytuj Przykłady hipotez
- hipoteza Sapira-Whorfa (lingwistyka)
- hipoteza Riemanna (teoria liczb)
- hipoteza Goldbacha (teoria liczb)
- hipoteza continuum (teoria mnogości)
- hipoteza ergodyczna (mechanika statystyczna)
edytuj Przypisy
- ↑ Arno Anzenbacher, Wprowadzenie do filozofii, s 227, UNUM, Kraków-1992
edytuj Zobacz też
- weryfikacja hipotez statystycznych
- nauka
- teoria
- sztuka (jako inny przykład twórczego myślenia)
- architektura (jako inny przykład twórczego myślenia)