Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.
Językami słowiańskimi posługuje się ponad 300 mln osób.
Na bazie języków słowiańskich powstały też sztuczne języki słowiańskie jak slovio, meżduslavianski i glagolica, które są zrozumiałe dla mówiących przynajmniej jednym językiem słowiańskim. Na podstawie wschodniosłowiańskich dialektów Syberii (z zapożyczeniami z języków tureckich oraz języka arabskiego) opracowano sztuczny język syberyjski. Również oparte na językach słowiańskich są fikcyjne języki północnosłowiańskie oraz wenedyk, język romański który przeszedł podobny rozwój jak polski.
Spis treści |
edytuj Klasyfikacja języków słowiańskich
- języki indoeuropejskie
- języki bałtosłowiańskie
- języki słowiańskie (ok. 317 mln)
- języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)
- grupa lechicka, czyli języki lechickie
- języki połabskie †
- języki pomorskie (ok. 50 tys.)
- polski (ok. 44 mln)
- grupa łużycka, czyli języki łużyckie (ok. 70 tys.)
- dolnołużycki (ok. 15 tys.)
- górnołużycki (ok. 55 tys.)
- grupa czesko-słowacka
- grupa lechicka, czyli języki lechickie
- języki południowosłowiańskie (ok. 29 mln)
- grupa wschodnia (ok. 10 mln)
- staro-cerkiewno-słowiański (starosłowiański) †
- cerkiewnosłowiański †*
- bułgarski (ok. 8,5 mln)
- macedoński (ok. 1,8 mln)
- grupa zachodnia (ok. 19 mln)
- słoweński (ok. 2 mln)
- serbsko-chorwacki (serbski, chorwacki, bośniacki, czarnogórski) (ok. 17 mln)
- grupa wschodnia (ok. 10 mln)
- języki wschodniosłowiańskie (ok. 210 mln)
-
- Krywiczów †
- staroruski †
- starobiałoruski †
- białoruski (ok. 10 mln)
- rosyjski (ok. 160 mln)
- ukraiński (ok. 40 mln)
-
- języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)
- języki słowiańskie (ok. 317 mln)
- języki bałtosłowiańskie
Oznaczenia:
† – język wymarły lub dawne stadium historyczne języka dzisiejszego
†* – język dawny, ale zachowany tradycyjnie w liturgii, tekstach religijnych, filozoficznych lub naukowych
edytuj Wspólne cechy
- wybitnie fleksyjna morfologia – większość języków słowiańskich ma 6 lub 7 przypadków
- podział czasowników na dokonane i niedokonane (leksykalny aspekt)
- obecność fonemicznej palatalizacji (znanej jako zmiękczenie)
- skomplikowane zbitki spółgłoskowe, powstałe po zaniku jerów, np. w polskim wyrazie bezwzględny lub rosyjskim wstrjecza "spotkanie" (jednak np. w językach salisz występują jednak jeszcze bardziej skomplikowane zbitki)
Języki słowiańskie nie tylko mają bardzo podobną gramatykę, lecz wykazują również duże podobieństwo w słownictwie, co dowodzi że ich ostatni wspólny przodek – język prasłowiański istniał stosunkowo niedawno.
edytuj Niektóre mikrojęzyki słowiańskie
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
- rusiński[1] (jugorusiński) – skodyfikowana w Wojwodinie (Serbia) forma języka rusińskiego;
- rezjański[1] – powstały na bazie dialektu słoweńskiego w Rezji (północne Włochy)
- prekmursko-słoweński[1] – używany w Słowenii i na pobliskich terenach Węgier i Austrii;
- kajkawski[1] – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany w północnej Chorwacji (ma pewną tradycję piśmienniczą; uważany też za dialekt języka serbsko-chorwackiego);
- czakawski[1] – podobna sytuacja, jak powyższy;
- gradišćanskich Chorwatów w Austrii[1] (burgenlandzki) – używany przez mniejszość chorwacką w Austrii, na Węgrzech, w Czechach i na Słowacji (uważany też za dialekt języka serbsko-chorwackiego)
- Chorwatów w Molise[1] (molizański) – powstały na bazie dialektów chorwackich, używany we włoskiej prowincji Molise;
- Bułgarów z Banatu[1] (banacki) – powstały na bazie języka bułgarskiego i serbskiego w Rumunii i w Jugosławii.
Istnieje też tendencja do wyodrębniania się kolejnych języków słowiańskich:
- morawskiego – z języka czeskiego
- śląskiego – z języka polskiego
- laski[1] – z języka czeskiego
Przypisy
edytuj Zobacz też
- imiona słowiańskie
- mitologia Słowian
- panslawizm
- plemiona słowiańskie
- slawistyka
- Słowianie
- słowianofilstwo
- słowiańszczyzna
- Ojcze nasz w językach słowiańskich
edytuj Linki zewnętrzne
- Slavonia – cechy charakterystyczne języków słowiańskich
Języki anatolijskie • Języki bałtyckie • Języki celtyckie • Języki germańskie • Języki helleńskie • języki ilirskie • Języki indyjskie • Języki irańskie • Języki italskie • Języki słowiańskie • Języki tocharskie • języki tracko-ormiańskie •
|
|||||||||||||||||