Współrzędne: 52°07' N 21°16' E![]()
| Otwock | |||
|
|||
| Województwo | mazowieckie | ||
| Powiat | otwocki | ||
| Gmina - rodzaj |
Otwock miejska |
||
| Prawa miejskie | 1916 | ||
| Prezydent miasta | Zbigniew Szczepaniak (e-mail) |
||
| Powierzchnia | 47,33 km² | ||
| Położenie | 52° 07' N 21° 16' E |
||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
ok. 43 388 1000,33 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
22 | ||
| Kod pocztowy | od 05-400 do 05-402 | ||
| Tablice rejestracyjne | WOT | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
1142017021 | ||
| Miasta partnerskie | |||
|
Urząd miejski3
ul. Armii Krajowej 5 05-400 Otwocktel. 22 779-20-01; faks 22 779-42-25 (e-mail) |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
| Gmina | |
| Województwo | mazowieckie |
| Ludność • liczba ludności • gęstość |
|
| Położenie gminy na mapie powiatu |
|
Otwock – miasto i gmina w województwie mazowieckim, siedziba powiatu otwockiego, w Dolinie Środkowej Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Otwock wchodzi w skład aglomeracji Warszawskiej, a od centrum stolicy oddalony jest o około 20 km.
Spis treści |
edytuj Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Otwock ma obszar 47,33 km², w tym:
- użytki rolne: 29%
- użytki leśne: 23%
Miasto stanowi 7,69% powierzchni powiatu.
edytuj Nazwa
W XV-wiecznych zapiskach pojawia się kilkukrotnie zapisana jako: Otwosko (1407), Othwoczsko (1408), Othwoczsk (1413), Odwoczsko (1429), Odwoczsko (1437). Średniowieczna nazwa brzmiała Otwocsko. Powstała ona z dodania przyrostka -ьsko do wyrażenia ot- woda. Staropolskiemu ot odpowiadają dzisiejsze od i ot. Użycie takie wyrażenia wiąże się z położeniem miejscowości przy ujściu Świdra do Wisły. [1]
edytuj Historia
Otwock jako miejscowość sanatoryjno-uzdrowiskowa zaistniał dzięki budowie Kolei Nadwiślańskiej pod koniec XIX w – Otwock Sanatoryjny. Jednym z prekursorów działalności wypoczynkowej był malarz i rysownik Michał Elwiro Andriolli, który w roku 1880 zamieszkał na północ od Karczewa w folwarku Anielin zakupionym od Zygmunta Kurtza, byłego właściciela majątku Otwock Wielki. Status uzdrowiska nadała całemu regionowi działalność karczewskiego lekarza dra Józefa Mariana Geislera, który jako pierwszy otworzył gabinet w Otwocku – najpierw tylko w czasie sezonu, później zaś przeniósł się tu na stałe, gdzie do dziś dnia przy ulicy Dr. J. Geislera można oglądać pozostałości jego domu. W 1893 r. utworzył pierwsze w Polsce stałe sanatorium nizinne chorób płuc.
Otwock, a konkretniej zlokalizowany w nim szpital psychiatryczny, był jednym z 24 miejsc, gdzie rozpoczęto hitlerowską akcję T4 mającą na celu ekstreminację niepełnosprawnej psychicznie ludności, a będącą wstępem do uruchomienia ekstreminacji na szeroką skalę (Holocaust). W sierpniu 1942 zamordowano tam 110 niepełnosprawnych umysłowo narodowości żydowskiej.
Prawa miejskie od 1916 roku, stolica powiatu, w mieście wiele willi w stylu świdermajer, zaprojektowanym przez Michała Elwiro Andriollego, przed II wojną światową uzdrowisko, gdzie przebywali m.in. Józef Piłsudski oraz Władysław Reymont – gdzie pisał "Chłopów", w czasie II wojny światowej utworzono getto, które zlikwidowano 18 sierpnia 1942 roku, wywożąc mieszkających tam Żydów do obozów zagłady. W czasie wojny liczba mieszkańców spadła z 20 tys. do 12 tys.
W 1936 roku, jako pierwszy w Polsce, został zelektryfikowany odcinek linii kolejowej do Warszawy. Po wojnie zlikwidowano zbudowaną na początku XX wieku kolejkę wąskotorową z Karczewa do Warszawy.
W 1958 roku uruchomiono w dzielnicy Otwocka, Świerku, pierwszy w Polsce reaktor atomowy "Ewa", później drugi "Maria".
Po reformie administracyjnej zlikwidowano powiat, który przywrócono w 1999 roku.
Dziś walory turystyczne miasta i powiatu to rzeka Świder, która powoli jest oczyszczana po długoletnim okresie zanieczyszczenia, a także sosnowe lasy wchodzące w skład Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. W pobliżu znajduje się również rezerwat przyrody "Na Torfach".
edytuj Dzielnice Otwocka
Wg Urzędu Miasta Otwock dzieli się na[2]:
- Jabłonna
- Kresy
- Mlądz
- Soplicowo
- Śródborów
- Śródmieście
- Świder Wschodni
- Świder Zachodni
- Świdry Wielkie
- Świerk
- Teklin
- Wólka Mlądzka
TERYT podaje następujące integralne części miejscowości wszystkie o statusie "części miasta": Anielin, Bojarów, Jabłonna, Jabłonna-Górki, Kresy Nadbrzeskie, Ługi, Mlądz, Natalin, Soplicowo, Śródborów, Świder, Świdry Wielkie, Świerk, Teklin, Tolin, Wólka Mlądzka, Zamlądz.
edytuj Zabytki
- Ratusz z XIX wieku, ul. Armii Krajowej 5
- Dom Uzdrowiskowy z 1926 r., ul. Filipowicza
- Kościół św. Wincentego à Paulo, ul. Kopernika 1
- Obserwatorium magnetyzmu ziemskiego, ul. Brzozowa 2
- Obraz Matki Boskiej Swojczowskiej
- Willa "Albinów", ul. Lelewela 3
- Willa "Kolonia Jadzin", ul. Kochanowskiego 6/7/8
- Willa, ul. Bagatela 24
- Willa "Julia", ul. Warszawska 23
- Synagoga w Otwocku (ul. Górna 6)
- Synagoga w Otwocku (ul. Wąska 30)
- Synagoga Goldbergów w Otwocku
- Dworzec Kolejki Wąskotorowej z lat 20. XX w., ul. Wawerska 9
- Sąd (dawna Willa Racówka), ul. Czaplickiego 7
- Dom ul. Zamenhofa 4
- Dom, ul. Poniatowskiego 11
- Kasyno z lat 30. XX w. (planowano wtedy uruchomienie tu kasyna gry, ale ostatecznie w Polsce 1918-1939 tego typu hazard nie został zalegalizowany; w tym budynku była restauracja, obecnie szkoła średnia).
- cmentarz żydowski w Otwocku
- bunkry niemieckie z 1943r
- Dworek z 1924, róg ul. Poselskiej i ul. Wyzwolenia
- dawny szpital przeciwgruźliczy
edytuj Kościoły
PARAFIE:
Otwock - pw. św. Wincentego á Paulo (1911);
Świder Zachodni - pw. św. Teresy (1950);
Otwock - Kresy pw. Matki Bożej Królowej Polski (1978);
Śródborów - pw. Niepokalanego Serca Maryi (1983);
Świder Wschodni - pw. Matki Boskiej Częstochowskiej (1985);
Wólka Mlądzka - pw. św. Józefa Oblubieńca NMP (1987);
Otwock Ługi - pw. Miłosierdzia Bożego (1989);
Mlądz - pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy (????);
Parafia księży Pallotynów pw. Zesłania Ducha Świętego (1989)
edytuj Edukacja
- Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Otwocku
- Liceum Ogólnokształcące im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Otwocku
- Katolickie Liceum im. Królowej Jadwigi
- Zespół Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych im. Stanisława Staszica
- Technikum nr 2 (zespół szkół nr 2)
- Gimnazjum Miejskie nr 1 im. batalionu "Zośka"
- Gimnazjum Miejskie nr 2
- Gimnazjum Miejskie nr 3 im. Tomasza Morusa
- Gimnazjum Miejskie nr 4 im. Józefa Piłsudskiego
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Władysława Stanisława Reymonta
- Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jadwigi Korczakowskiej
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Michała Elwira Andriolliego
- Szkoła Podstawowa nr 8 im. gen. Juliana Filipowicza
- Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II
- Szkoła Podstawowa nr 12 im. Kornela Makuszyńskiego
- Szkoła Podstawowa Niepubliczna nr 56
- Szkoła Podstawowa Niepubliczna nr 96 i Społeczne Gimnazjum nr 1 im. Świętej Rodziny
edytuj Sport
- Start Otwock
- UKS Bieliki
- KS Vulcan
edytuj Znani Otwocczanie
- Henryk Alber - gitarzysta, kompozytor.
- Jerzy Baczyński - redaktor naczelny i prezes tygodnika "Polityka".
- Juliusz Burgin - działacz komunistyczny, funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, pułkownik LWP.
- Marcin Dławichowski - fotograf i dziennikarz.
- Tomasz Grochoczyński - aktor.
- Krzysztof Janczak - aktor, piosenkarz.
- Joanna Kasperska - aktorka.
- Sebastian Kęska - piłkarz.
- Urszula Kielan - lekkoatletka, medalistka olimpijska.
- Tadeusz Andrzej Olszański - prawnik, politolog, publicysta.
- Anna Ostapińska - kostiumograf.
- Maciej Rock - dziennikarz, prezenter telewizyjny.
- Kamil Sipowicz - dziennikarz, historyk filozofii, malarz, rzeźbiarz, poeta.
- Symcha Symchowicz - pisarz i poeta.
- Paweł Wypych - samorządowiec, doradca prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
- Michał Zapaśnik - pierwszoligowy piłkarz.
edytuj Transport i komunikacja
Drogowy:
- droga wojewódzka 801 czyli Wał Miedzeszyński
- przez Wawer, lokalne połączenie z węzłem Trasy Siekierkowskiej i Łazienkowskiej.
Kolejowy:
- Koleje Mazowieckie zapewniają częste połączenie Otwocka z Warszawą Zachodnią, przez Warszawę Śródmieście
- zatrzymuje się tu część pociągów relacji Warszawa-Lublin
Komunikacja miejska ZTM Warszawa
Obecnie kursują tylko 2 linie autobusowe ZTM:
- 702
trasa na terenie Otwocka: … - Mieszka I – Rycerka – Okrzei – Batorego – Matejki – Andriolliego – Powstańców W-wy – Armii Krajowej – RATUSZ (z powrotem: Armii Krajowej – Filipowicza – Matejki - ) .
- N75 (nocna)
trasa na terenie Otwocka: … - Kołłątaja – Świderska – Orla – Powstańców W-wy – Andriolliego – Hoża – Karczewska - …
Historyczne linie komunikacji miejskiej:
- 220 kursowała w latach: 1984 - 1985
- 250 kursowała w latach: 1985 – 1991
- 251 kursowała w latach: 1985 – 1991
- 720 kursowała w latach: 1985 oraz 1991 - 1993
- 721 kursowała w latach: 1985 oraz 1991 - 1993
- ŚWIDRY WIELKIE kursowała w latach: 1966 – 1980 (linia sezonowa, kursująca w okresie letnim w dni wolne od pracy)
Krótka historia linii 702:
Obecna 702 miała początki w roku 1956 jako linia 132.
Potem przekształcono ją w linię S, a następnie w 202.
Niespełna 30 lat później zmieniono numerację na 702.
Historia kolejki wąskotorowej
W 1914 roku otwarto nowy odcinek trasy kolejki wąskotorowej WAWER – KARCZEW. Było to przedłużenie trasy kolejki jabłonowskiej istniejącej już wtedy 14 lat. Na odcinku otwockim pokrywała się z obecnymi ulicami: Turystyczną, Wawerską, Staszica, Karczewską.
Cała linia miała wtedy ponad 40 km: JABŁONNA II (Zegrzyńska) – Modlińska – Jagiellońska – zjazd nad Wisłę – bulwar wiślany – Warszawa Most – bulwar wiślany – Zamoyskiego – Grochowska – Płowiecka – Wawer – Anin – Kaczy Dół – Borków – Radość – Falenica – Jarosław – Józefów – Świder – Otwock – KARCZEW.
Początkowo linia stawała się coraz bardziej atrakcyjna. Z czasem jednak napotykano na próby wycofania kolejki jabłonowskiej. Wielokrotnie też zawieszano kursowanie linii na niektórych odcinkach, ale głównie z przyczyn wojennych.
W 1952 w skutek likwidacji środkowej części trasy doszło do rozdzielenia linii na dwa oddzielne odcinki - północny (kursujący jeszcze do 1956 roku) oraz południowy. Ostatni, czterokilometrowy odcinek kolejki OTWOCK – KARCZEW zlikwidowano w 1963 roku.
Obecnie widać charakterystycznie daleko odsuniętą zabudowę po wschodniej stronie ul. Karczewskiej i Wawerskiej. To pozostałość po trasie kolejki. Zachował się też budynek stacji (Wawerska 8).
edytuj Sąsiednie gminy
Celestynów, Józefów, Karczew, Konstancin-Jeziorna, Wiązowna.
edytuj Zobacz też
- Powiat miejsko-uzdrowiskowy Otwock
- Swojczów
- Rezerwat przyrody Świder
- Ludność Otwocka
- Pensjonat Abrama Gurewicza
edytuj Bibliografia
- ↑ Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 178. ISBN 83-04-02436-5.
- ↑ Gospodarka przestrzenna na stronie Urzędu Miasta (14.02.2008)
edytuj Linki zewnętrzne
Organizacje:
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta: Józefów • Karczew • Otwock
Gminy miejskie: Józefów • Otwock
Gminy miejsko-wiejska: Karczew
Gminy wiejskie: Celestynów • Kołbiel • Osieck • Sobienie-Jeziory • Wiązowna
