Postępowanie przygotowawcze - pierwszy etap postępowania karnego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego - w sprawach tych jego przeprowadzenie jest obligatoryjne.
Postępowanie to powinno zmierzać przede wszystkim do ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony, a więc czy wypełnia on znamiona określonego typu przestępstwa, a następnie czy stanowi on przestępstwo - a więc czy czyn jest bezprawny, zawiniony i społecznie szkodliwy.
Postępowanie dzieli się na dwa etapy:
- w sprawie (łac. in rem),
- przeciwko konkretnej osobie (łac. in personam).
edytuj Funkcje postępowania
Zasadnicze funkcje tego postępowania to:
- funkcja przygotowawcza - gdzie zbiera się i utrwala materiał dowodowy w celu podjęcia decyzji o zakończeniu postępowania przygotowawczego, i ewentualnego przygotowania aktu oskarżenia. Akt oskarżenia sporządzany na podstawie dowodów zebranych w tym postępowaniu zakreśla granice podmiotowe i przedmiotowe rozprawy sądowej. Dowody te mogą być odtworzone w toku rozprawy. Mimo że postępowanie przygotowawcze prowadzi co do zasady prokurator (lub policja pod jego nadzorem) to sąd ma także na nie wpływ drodze czynności sądowych oraz przez możliwość zwrotu sprawy prokuratorowi do uzupełnienia postępowania przygotowawczego,
- funkcja profilaktyczna - polega na stworzeniu warunków służących zapobieganiu przestępczości (art. 19 k.p.k.)
edytuj Formy postępowania
- śledztwo - podstawowa forma postępowania przygotowawczego, może je wszczynać i prowadzić oprócz prokuratora także Policja, z możliwością dokonywania w nim niemal wszystkich czynności procesowych
- dochodzenie - uproszczona forma postępowania przygotowawczego, przepisy dotyczące śledztwa stosuje się odpowiednio do dochodzenia