Rubel (ros. рубль — rubl; biał. рубе́ль — rubiel) jest jednostką monetarną używaną obecnie na Białorusi, w Rosji, Naddniestrzu (część Mołdawii) oraz Abchazji i Osetii Południowej (części Gruzji). Dawniej używany był także w Rosji carskiej i terytoriach zależnych (m.in. w Królestwie Polskim — Kongresówce), a także w ZSRR, Tadżykistanie i na Łotwie).
Rubel dzieli się na 100 kopiejek.
Spis treści |
edytuj Nazwa
Według jednej z wersji, nazwa rubla pochodzi od rosyjskiego czasownika рубить (rubiť) — "odcinać" (od sztuki srebra).
edytuj Historia rubla
edytuj Od średniowiecza do Rosji carskiej
Rubel jako jednostka monetarna znany był już od XIII w., początkowo w Nowogrodzie Wielkim, był odpowiednikiem grzywny (nowogrodzkiej) srebra, emitowanym w postaci srebrnych sztabek i odpowiadał 200 diengom. Później pozostał jedynie jako jednostka obrachunkowa, równa nadal 200 diengom, a od 1534 r. 100 kopiejkom. Dopiero Aleksy I Romanow wybił w 1654 r. monetę talarową o wartości rubla. Na stałe jako moneta pojawił się od 1704 r., w wyniku reformy pieniężnej Piotra Wielkiego.
edytuj Po I wojnie światowej
Po zakończeniu wojny oddzielne waluty o nazwie "rubel" wprowadzone zostały m.in. w Armenii, Azerbejdżanie, Gruzji, Harbinie (dzisiejsze Chiny), na Łotwie, w Republice Dalekiego Wschodu, Turkiestanie.
edytuj Związek Radziecki
W Związku Radzieckim, od 1922 r. używany był rubel radziecki (SUR). W 1964 r. wprowadzono rubel transferowy jako walutę rozliczeniową między krajami RWPG.
edytuj Lata 90. XX wieku
Po rozpadzie Związku Radzieckiego, w niektórych byłych republikach radzieckich zostały wprowadzone waluty tymczasowe. Wśród nich dwie nosiły nazwę "rubel":
- rubel łotewski (1992 — 1993),
- rubel tadżycki (1995 — 2000).
edytuj Współczesność
Obecnie w użyciu są:
- rubel rosyjski (od 1998 RUB, 1992 — 1997 RUR) — używany także w Abchazji i Osetii Południowej,
- rubel białoruski (od 2000 BYR, 1992 — 1999 — BYB),
- rubel naddniestrzański (od 1994, symbol PRB nie jest włączony do normy ISO 4217).
edytuj Rubel rosyjski
Kurs rosyjskiego rubla był ustalany odgórnie przez Centralny Bank Rosji do 29 czerwca 2006 r., kiedy podjęto decyzję o jego uwolnieniu. Od lipca 2006 r. kurs ustala rynek. W maju 2008 r. 1 rubel był wart 0,0935 PLN.
edytuj Linki zewnętrzne
| Unia Europejska |
euro • korona duńska • korona szwedzka • funt szterling • korona czeska • korona słowacka • forint węgierski • złoty polski • lit litewski • łat łotewski • korona estońska • lew bułgarski • lej rumuński • funt gibraltarski |
| Europa Zachodnia |
frank szwajcarski • korona norweska • korona islandzka • korona Wysp Owczych • funt manx • funt Jersey • funt Guernsey |
| Europa Wschodnia |
rubel • hrywna ukraińska • rubel białoruski • lej mołdawski • rubel naddniestrzański |
| Bałkany |
denar macedoński • kuna chorwacka • dinar serbski • bośniacka marka zamienna • lek albański • nowa lira turecka |
| Zakaukazie | |
|
kursywą zaznaczone regiony autonomiczne suwerennych państw posiadające własne waluty |
|
| Środkowa |
afgani afgański • tenge kazachski • som kirgiski • tugrik mongolski • rubel rosyjski • somoni tadżycki • manat turkmeński • sum uzbecki |
| Wschodnia |
juan chiński • dolar hongkoński • jen japoński • pataca Makao • won północnokoreański • won południowokoreański • dolar tajwański |
| Południowo-Wschodnia |
dolar Brunei • riel kambodżański • rupia indonezyjska • kip laotański • ringgit malezyjski • kiat Myanmaru • peso filipińskie • dolar singapurski • bat tajski • dolar amerykański (Timor Wschodni) • dong wietnamski |
| Południowa |
taka bengalska • ngultrum bhutański • rupia indyjska • rupia malediwska • rupia nepalska • rupia pakistańska • rupia lankijska |
| Zachodnia |
dram armeński • manat azerbejdżański • dinar Bahrajnu • funt egipski • lari gruziński • rial irański • dinar iracki • nowy izraelski szekel • dinar jordański • dinar kuwejcki • funt libański • rial omański • rial Kataru • rial saudyjski • funt syryjski • nowa lira turecka • diram ZEA • rial jemeński |