Skonfederowane Stany Ameryki (ang. Confederate States of America, CSA) - południowe stany USA, potoczne zwane Konfederacją, próbujące dokonać secesji i biorące udział w wojnie secesyjnej. W latach 1861-1865 stworzyły one własne państwo.
Zwycięstwo Abrahama Lincolna w wyborach prezydenckich, w kontekście narastającego od kilkudziesięciu lat konfliktu interesów między uprzemysłowioną Północą a rolniczym Południem USA, wywołało wzburzenie w stanach południowych, których legislatywy poczęły deklarować secesję z Unii. Pierwsza wystąpiła Karolina Południowa 20 grudnia 1860, później dołączyły do niej Missisipi, Alabama, Floryda, Georgia, Luizjana, Teksas, a w trakcie trwania wojny także Wirginia, Tennessee, Arkansas i Karolina Północna. Ponadto w stanach: Missouri i Kentucky nastąpił rozłam i powstały tam zarówno rządy prounijne jak i prokonfederackie. Oficjalnie te dwa stany należały także do Konfederacji co widać chociażby na przykładzie flagi nowo powstałego państwa, gdzie figurowało 13 gwiazdek, po jednej dla każdego stanu. Ponadto czynione były próby przyłączenia do Konfederacji innych terytoriów, np. Kalifornii.
Utworzenie państwa ogłoszono 4 lutego 1861. Prezydentem został gen. Jefferson Davis. Tymczasową stolicą stało się Montgomery w Alabamie, a później Richmond w Wirginii. Liczyło ono niecałe 2 mln km2 zamieszkiwanych przez trochę ponad 9 mln ludzi, w tym ok. 4 mln czarnych niewolników i 133 tys. czarnych wyzwoleńców.
Przystępując do wojny, Konfederacja liczyła na wsparcie mocarstw europejskich, szczególnie Wielkiej Brytanii i Francji. Kraje te jednakże odmówiły nawet oficjalnego uznania Skonfederowanych Stanów Ameryki; jedynym państwem świata, które to uczyniło, było księstwo Saksonia-Coburg-Gotha.
Na gospodarkę CSA, podporządkowaną celom wojennym, silnie negatywny wpływ miał skromny potencjał własnego przemysłu (naprędce rozbudowywanego w miarę możliwości). Import wyrobów przemysłowych z Europy został praktycznie uniemożliwiony w rezultacie zastosowanej przez Unię, stosunkowo skutecznej blokady morskiej, która dodatkowo odcinała Konfederację od rynków zbytu podstawowego towaru eksportowego - bawełny.
Po krwawej wojnie secesyjnej Konfederacja została zlikwidowana i powtórnie podporządkowana Unii.
Spis treści |
edytuj Rys kwestii murzyńskich niewolników
Na terenie Skonfederowanych Stanów Ameryki żyło ok. 4 milionów czarnych niewolników. Przy ogólnej liczbie 9 milionów mieszkańców stanowiło to ok. 45% mieszkańców. Niewolnicy byli własnością około 7 % mieszkańców Południa. Przyjmuje się, że ok. 200 000 południowców miało poniżej 10 niewolników. 77 000 było właścicielami jednego niewolnika. Wielkich plantacji korzystających z pracy powyżej 100 niewolników było zaledwie 2300. Kwestia niewolnictwa murzynów była dla opinii publicznej Stanów Zjednoczonych obojętna aż do połowy XIX wieku. Nawet podczas wojny secesyjnej była ona traktowana przedmiotowo. Sam prezydent Abraham Lincoln uważał ją za mniej istotną niż zachowanie jedności Unii. Nadto wielu zwolenników zniesienia niewolnictwa rekrutowało się spośród kręgów przemysłowych, kierujących się nie tyle pobudkami humanitarnymi, co interesem ekonomicznym - dążeniem do uwolnienia wielkiej i taniej siły roboczej, której na Północy stale brakowało. Tymczasem sytuacja socjalno-bytowa wyzwolonych niewolników, opuszczających plantacje i podejmujących zatrudnienie w fabrykach, ulegała drastycznemu pogorszeniu.
|
Jefferson Davis, prezydent 1861-1865 |
|
Robert Edward Lee, dowódca wojsk Konfederacji |
edytuj Zobacz też
edytuj Bibliografia
- Historia Powszechna 1789-1870, Mieczysław Żywczyński, Warszawa 2006

